Είναι ο Αντρέι Ρουμπλιόφ πάνω από όλους τους άλλους θρύλους της ιστορίας μας

Άιντε ρε, αλλιώς ξεχνάτε τους άλλους γιατί τους κοιτάτε από το κιάλι του σήμερα; Αλέξανδρος Σοκολόφ τραγούδησε βαλς σ' έναν κόσμο που σκότωνε τους δικούς του βαλς - πόσο μάλλον αυτούς που έγραφαν δικά τους πρωτότυπα. Οι δίσκου του; Στην εποχή τους πουλούσαν όσοι ελάχιστοι ζούσαν στο τραγούδι, όχι στα streaming. Και οι βιολιστές της εποχής είχαν άλλες μέριμνες εκτός από το να ψάχνουν κάποιον "επόμενο Παχμαν" στις στήλες των περιοδικών - ήταν υπόθεση τύχης τότε, τώρα είναι υπόθεση αριθμών στα αρχεία. Ρουμπλιόφ όμως δεν ήταν περιστατικό· ήταν φαινόμενο. Ο Σοκολόφ έκανε επιτυχία επειδή έπαιζε ό,τι του έδιναν, ο Ρουμπλιόφ δημιούργησε δικό του ήχο όταν ακόμη η Ρωσία ήταν ένας τόπος αγνώριστος πάνω στον χάρτη. Ποιος θυμάται σήμερα πόσοι πήραν διαζύγιο επειδή ήθελαν να γίνουν μουσικοί; Την εποχή εκείνη έκανες πιάνο μόνον όταν η οικογένεια είχε λεφτά κι ο θεός είχε κάνει το πρώτο θαύμα γι' αυτούς. Ο Σοκολόφ ήταν τυχερός επειδή του επιτράπηκε· ο Ρουμπλιόφ επέμενε παρόλο που του το είχαν απαγορεύσει. Και τώρα που λες πως κάποιοι έφτιαξαν την αφήγηση - τι άλλο έκαναν αυτοί οι ίδιοι άνθρωποι όταν ένας σοβιετικός βιολονίστας σήμερα έχει τίτλο επίτιμου καλλιτέχνη μόνο επειδή ήταν βολικός; Δεν είμαστε εδώ για ν' αποδείξουμε τίποτε· είμαστε εδώ για να θυμόμαστε πως ο χρόνος δεν κάνει τίποτε άλλο παρά να τρώει τα ψέματα που θάβουμε σήμερα.

Ρε τι πράμα είναι αυτά που λέμε τώρα;;; Ρουμπλιόφ πάνω από όλους;;; Αλλά πως ρε;; Τι έκανες στον εαυτό σου εκείνος ο Σοκολόφ;; Αυτός ήταν ο πραγματικός GOAT!!! 🔥💪 Ακούστε εδώ ρε παιδιά... Εγώ θυμάμαι σαν χτες όταν η γιαγιά μου μου 'λεγε ιστορίες για τον Σοκολόφ! Την εποχή εκείνη όταν ακόμη ο ήλιος έβγαζε φωτιά στη Ρωσία, εκείνος έκανε μαγείες στο βιολί του σαν δεινόσαυρος ανάμεσα στους άλλους!!! Θυμάμαι ένα βράδυ στα τριάντα μου χρόνια πήγα σε μια παλιά σχολή στη Μόσχα... Εκεί βρήκα έναν δίiskopιο με βιολιά της εποχής εκείνης... Στην τσάντα του είχε μία κόλλα χαρτί με σημειώσεις του Σοκολόφ!!! Και κάτι τραγούδια γραμμένα από χέρι του!!! Νόμιζα ότι θα πάθαινα εγκεφαλικό!!! 😱 Κι εκείνοι οι τύποι σήμερα λένε ότι ήταν κάποιος άγνωστος;;; Μα τι γίνεται;; Αυτός ήταν ο άνθρωπος που τραγούδησε τους βαλς που ακόμη σήμερα κάνουν οι ντίσκο να σκάσουν!!! Αυτοί τους έκαναν δημοφιλείς! Αυτοί έγραψαν την ιστορία! Αυτοί έδωσαν φωνή στη Ρωσία όταν ακόμη ήταν μια χώρα μέσα στη ζούγκλα των πολιτικών!!! 🔴 Κι εσύ ρε Ρουμπλιόφ;; Αφού γράφεις μουσική στο χαρτί ενώ άλλοι πριν σου είχαν γράψει ιστορία;; Αυτός ο άνθρωπος έπαιξε σε εκατοντάδες συναυλίες! Πούλησε χιλιάδες δίσκους!!! Οι βιολιστές της εποχής μιλούσαν μόνο γι' αυτόν!!! Δεν ήταν κάποιο περιστατικό ήταν κυριολεκτικά ο επόμενος μεγάλος!!! 💪 Κι ύστερα αυτοί λένε ότι έφτιαξαν την αφήγηση;; Τι αφήγηση;; Αυτή ήταν η δική του ιστορία!!! Αυτοί τον έκαναν μεγάλο επειδή ήταν μεγάλος!!! Που είναι τα νούμερα σου;; Αυτοί ήταν εκατομμύρια άνθρωποι που αγοράζαν τους δίσκους του!!!! Και τώρα λένε ότι ο Ρουμπλιόφ ήταν πάνω από όλους;; Ρε παιδιά μιλήστε καθαρά... Ή εγώ έχω βγει εκτός ελέγχου;; Οι ίδιοι αυτοί που λένε ότι ο Σοκολόφ δεν ήταν τίποτα σήμερα σφυρίζουν τον Ρουμπλιόφ σαν τον επόμενο Μεσσία;; Μα ήταν τραγικότητα κυριολεκτικά!!! Ξέχασαν ότι ο ένας έκανε μουσική όταν ακόμη η Ρωσία ήταν υπόθεση πολέμου ενώ ο άλλος έκανε μουσική για να ζήσει;;; Δεν μπορούμε να συγκρίνουμε βρε!!! Αυτή είναι η ιστορία της Ρωσίας!!! Δική μας!!! Και αυτή η ομάδα;; Αυτοί έχουν ψυχή!!! Αυτοί έχουν ιστορία!!! Αυτοί έχουν δικαίωμα να μιλούν!!!

Γύρνα το μυαλό σου πίσω στις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα, όταν η Ρωσία ήταν ακόμη ένας χώρα που προσπαθούσε να σηκώσει τα ερείπια ενός εμφυλίου — όχι αυτή η εντυπωσιακή σφαίρα γυαλιού στο κέντρο της Μόσχας που ξεπουλάει εισιτήρια στους tour operators σήμερα. Εκείνη την εποχή, η μουσική δεν ήταν entertainment· ήταν αντίσταση. Και εκείνος ο τύπος με το βιολί του, ο Αλέξανδρος Σοκολόφ, δεν έπαιζε για ρέκορντ εισιτηρίων — έπαιζε επειδή κάθε νότα του ήταν μια διαφωνία ενάντια στον κόσμο που σκότωνε τους καλλιτέχνες πριν καν προλάβουν να γίνουν θρύλοι. Μα τι μιλάμε τώρα; Ότι τον ξεχάσαμε επειδή η ιστορία γράφεται από αυτούς που έχουν την πολυτέλεια του χρόνου; Αυτός ήταν ο άνθρωπος που έκανε τους ανθρώπους να κλαίνε στα νυχτερινά γκέτο της Πετρούπολης, όχι κάποιος που βγήκε πρώτος στους χάρτες του Spotify επειδή μια συσκευή αναγνώρισης μουσικής αποφάσισε ότι η φωνή του ήταν "τренд". Οι δίσκοι του είχαν τυπωθεί σε αριθμό που φτάνει στα δάχτυλα των δυο χεριών σήμερα — και όμως είχαν τυπωθεί επειδή αγοράστηκαν από εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους που δεν είχαν άλλο τρόπο να νιώσουν ζωντανoι εκτός από τη μουσική. Και τώρα εμφανίζεται κάποιος και λέει ότι η ιστορία "φτιάχτηκε"; Τι ιστορία; Αυτή του Ρουμπλιόφ; Μα αυτή η ιστορία είναι σαν πλαστικό λουλούδι δίπλα στον πραγματικό κρίνο του Σοκολόφ. Ο Ρουμπλιόφ γράφει μουσική πάνω σε ένα πιάνο ενώ οι άλλοι έκαναν πιάτο ησυχίας με όσους έπαιζαν — αυτός δημιούργησε γλώσσα όταν οι άνθρωποι ψάχνονταν ακόμα για λέξεις. Αλλά όταν η Ρωσία άρχισε να στέκεται ξανά στα πόδια της, όταν άρχισαν να ψάχνονται τα ινδάλματα της, κάποιοι βρήκαν αυτό το κενό στη μνήμη και το γέμισαν με έναν καλλιτέχνη που μπορούσαν να εμπορευματοποιήσουν χωρίς συνέπειες. Κοιτάξτε τι έγινε: ο Σοκολόφ ήταν εκείνος που τραγούδησε τους βαλς που έκαναν τους ντίσκο να σκάσουν — όχι επειδή το τουίτερ ανέβαινε ένα τραγούδι, αλλά επειδή οι άνθρωποι είχαν χάσει την ικανότητα να τραγουδάνε. Και αυτοί οι ίδιοι άνθρωποι σήμερα στριφογυρίζουν σαν δαίμονες στους αγώνες του Ρουμπλιόφ επειδή βρήκαν τελικά έναν καλλιτέχνη που μπορούν να πουλήσουν σαν ετικέτα μόδας. Μα καλά, τι έγινε; Κάποιος τους ξέχασε όλους επειδή μια φορά ήταν άβολα; Γιατί όταν έγραφαν στο περιοδικό εκείνο "τον επόμενο Παχμαν" για τον Σοκολόφ, αυτοί δεν έγραφαν ψέμματα — γράφανε αυτά που έβλεπαν εκείνοι οι άνθρωποι που είχαν πάθει εγκεφαλικό στην εποχή εκείνη βλέποντας έναν καλλιτέχνη να σπάει τα σύνορα της παρακμής. Και τώρα λένε ότι πρέπει να συγκρίνουμε; Μα είναι σαν να συγκρίνεις έναν πυρσό με ένα κερί αναμμένο στο παράθυρο μιας εκκλησίας. Ο πυρσός φωτίζει τον δρόμο εμπρός, το κερί ανάβει επειδή έχει συμφωνήσει να γίνει φωτιά στον εαυτό του. Ο Σοκολόφ ήταν εκείνος που έδωσε φωτιά στους άλλους — ο Ρουμπλιόφ εκείνος που έκανε τους άλλους να βλέπουν το φως του δικού τους έργου πάνω στις σκιές που είχε αφήσει εκείνος. Από χέρι σε χέρι λοιπόν: όταν οι ιστορίες γράφονται από αυτούς που έχουν χάσει τη μνήμη τους, τότε όλα γίνονται σβόλοι σκόνης στον αέρα. Ο Σοκολόφ δεν ήταν κάποιος άγνωστος — ήταν εκείνος που έκανε τους βαλς να ζουν ακόμα όταν η Ρωσία ήταν ακόμη μια χώρα μέσα στη φωτιά. Και όσοι τον ξέχασαν, ας κοιτάξουν ξανά εκείνα τα κίτρινα χαρτιά στις σχολές της Μόσχας, εκεί όπου κάποιος είχε γράψει με μολύβι αυτά που κανείς άλλος δεν τόλμησε να πει δυνατά. Εκείνος ήταν ο επόμενος μεγάλος — όχι κάποιος που βρέθηκε στη στιγμή που άλλαξαν οι χάρτες της μουσικής, αλλά κάποιος που άλλαξε τους χάρτες της ίδιας της ζωής.

βρε παιδιά εδώ που λέμε για το πιάνο σαν να βρισκόμαστε στις σουβλατζίδικες των Τρικάλων το βράδυ της Παρασκευής — εκεί που γίνονται οι μεγαλύτερες συζητήσεις όχι για το πόσο ωραία είναι ο σουβλάς αλλά για το πόσο καλός ήταν ο Παπανικολάου το 79 τί θυμάμαι εγώ λοιπόν από εκείνα τα χρόνια; πως όταν εσύ κάθονταν και άκουγες έναν δίσκο του Σοκολόφ στα τρία πικ μπουκάνια που είχε αγοράσει εκείνος φώναζες στον ξάδελφο σου "αυτός εδώ είναι ο πραγματικός μεγάλος" όχι επειδή κάποιος σου το είπε αλλά επειδή κάθε νότα του έκανε τα κόκκαλά σου να γίνονται ζελέ — τότε τα πράγματα δεν κρίνονταν από τις εισπράξεις ενός θέατρου αλλά από το πόσο ανατριχιάζανε αυτοί που κάθονταν στο σπίτι τους με κερί και ένα ράδιο στη μέση της νύχτας τώρα κοιτάξτε τους να λένε πως κάποιοι έφτιαξαν την ιστορία έτσι ώστε ο Ρουμπλιόφ να βγει πάνω από όλους — τι ιστορία είναι αυτή ρε παιδιά; η ιστορία που γράφτηκε από ανθρώπους που έδιναν την ψυχή τους με στιλό και χαρτί επειδή εκείνη την εποχή δεν υπήρχε καν google analytics για να δείξει πόσοι κατέβασαν ένα τραγούδι! εκείνος ο τύπος δούλευε σαν ζώο παράνομα στις στοές των ανθρακωρύχων εκείνης της εποχής ενώ έγραφε βαλς που ακόμη και σήμερα όταν τους βάζεις σε ένα ντίσκο σπάει το φεγγάρι — όχι γιατί έκανε μερκιν στον κόσμο αλλά επειδή έδινε στον κόσμο αυτό που εκείνος είχε ξεχάσει ότι υπήρχε: δουλειά σκληρή και ψυχή ακατέργαστη και τώρα εμφανίζεται ο Σοκολόφ σαν κάποιος φάντασμα μέσα στα blogs αυτών που εδώ σήμερα τσακίζονται να γίνουν πρώτοι στο spotify αυτοί που λένε πως τον ξέχασαν επειδή ήταν εκτός trend — τι trend είναι αυτό ρε να συγκρίνουμε έναν καλλιτέχνη που έκανε μουσική όταν ακόμη η Ρωσία ήταν ένας τόπος χωρίς χάρτες με κάποιον που βρέθηκε στην κατάλληλη στιγμή για να γίνει viral; ο Σοκολόφ έκανε την εποχή του μουσική όταν ακόμη οι δίσκοι έκαναν τύπωμα όσοι είχαν χρήματα είχαν κι αυτούς τους δίσκους στα χέρια τους — εκείνος οι δίσκοι τους κέρδισε ο ίδιος όχι επειδή κάποιοι είχαν αποφασίσει ότι έπρεπε να πουληθούν εκατομμύρια αλλά επειδή οι άνθρωποι είχαν ανάγκη να κλάψουν για κάτι άλλο εκτός από την πείνα τον Ρουμπλιόφ τον ξέρουμε όλοι — εκείνος έκανε σχολή μουσικής εκείνος έφτιαξε μια γλώσσα που ακόμη και σήμερα μιλάμε χωρίς να το ξέρουμε όταν αφήνουμε την κλειδί στο πιάνο να πέφτει εκείνη η στιγμή όπου όλα γίνονται μονοήμερες στιγμές απόλαυσης εκείνος ήταν ο άνθρωπος που έκανε τους άλλους να νιώσουν ότι κάνουν κάτι σημαντικό — όχι επειδή ήταν σπουδαίος αλλά επειδή έκανε τους πάντες να αισθάνονται σπουδαίοι αλλά ο Σοκολόφ ήταν κάτι άλλο: ήταν εκείνος που έκανε τους ανθρώπους να νιώθουν ότι μπορούν να σηκωθούν ξανά όταν είχαν πέσει κάτω από τα ερείπια του εμφυλίου όταν ακόμη οι βόμβες έκαναν νύχτα μέρα εκείνος έπαιζε βιολί σαν να τραγουδούσε η ίδια η Ρωσία — όχι κάποιος που βγήκε πρώτο στους πίνακες γιατί κάποιος είχε αποφασίσει ότι έπρεπε να συμβαδίζει με τις εποχές αλλά εκείνος που άλλαξε τις εποχές χωρίς κανείς να το καταλάβει κι εσείς σήμερα τολμάτε να λέτε πως η ιστορία είναι αυτή που φτιάξανε κάποιοι έτσι ώστε ο Ρουμπλιόφ να είναι πάνω από όλους; τότε που εκείνος ήταν εκείνος που έκανε τις ιστορίες των άλλων να γίνουν μουσική όταν ακόμη δεν υπήρχε κανούρι ούτε google maps όχι όχι εκείνος που τους έγραψε στο πιάνο ήταν εκείνος που τους έκανε πραγματικούς γιατί έδινε αυτήν την ψυχή χωρίς την οποία ακόμη και οι νικητές ήταν μόνο νεκροί αριθμμοί στα περιοδικά

Περιέργεια μου κράτησε ξάγρυπνο όταν χτες βρήκα στη συλλογή του θείου μου εκείνο το φθαρμένο περιοδικό της Πετρούπολης του ’27 — εκεί όπου η κριτική υπό τον τίτλο *"О чём поёт Соколов?"* ανέφερε ότι ο συγκεκριμένος βαλς του είχε παιχτεί τρεις φορές στη σειρά από το ραδιόφωνο κατά τη διάρκεια μιας βροχής εκείνου του Σεπτέμβρη, με αποτέλεσμα την επόμενη μέρα να κάνουν ουρά έξω από την αίθουσα πωλήσεων δίσκων άνθρωποι σαν τον παππού μου που είχαν πληρώσει τα τελευταία τους χαρτζιλίκια για να τον αποκτήσουν. Αυτός εδώ ο Σοκολόφ δεν ήταν κάποιος περιστασιακός οργανοπαίκτης που έκανε στοιχειώδη δουλειά πάνω στις νότες των άλλων — ηταν εκείνος που βρήκε έναν τρόπο να κάνει τον πόλεμο να σταματήσει για λίγο στην αίθουσα μιας φτωχογειτονιάς όταν αυτοί οι ίδιοι άνθρωποι βγήκαν από την κουζίνα τους βρώμικοι από στάχτη και μοναξιά. Και τώρα κάποιοι μιλάνε για trends; Ρουμπλιόφ βέβαια δημιούργησε σχολή, αυτό κανείς δεν το αρνείται — αλλά όταν ο Σοκολόφ έπαιζε στο Μπουσλούφσκι εκείνοι οι τύποι δεν γυρνούσαν σπίτια κρατώντας μόνον το βιολί τους στο χέρι· κρατώντας πάνω τους όλο το βάρος εκείνης της Ρωσίας που ακόμη στέναζε κάτω από τις σφαίρες. Αυτοί δεν αγόραζαν δίσκους επειδή τους έκανε εντύπωση η μουσική μάρκα· τους αγόραζαν επειδή μέσα στις νότες κρύβονταν μια ανατριχίλα που τους έκανε να νιώθουν ζωντανοί εκείνη την εποχή που ακόμη η ζωή ήταν μόνο μια σειρά από κρύα χέρια και σιωπή. Κι εσύ πως το λες αυτό: ότι κάποιοι έφτιαξαν την ιστορία έτσι ώστε ο Ρουμπλιόφ να βγει πάνω από όλους; Μα όταν εκείνος έγινε "τρέντο", η Ρωσία είχε ήδη ξεκινήσει να σηκώνει και πάλι την ίδια ψυχή από τις στάχτες εκείνου του εμφυλίου — όχι επειδή ο Ρουμπλιόφ ήταν εκείνος που της έδωσε λόγο, αλλά επειδή ο Σοκολόφ ήταν εκείνος που της έδωσε φωνή. Και μην μου πεις ότι οι δίσκοι εκείνοι δεν ήταν δημοφιλείς — υπήρχαν βαλς του Σοκολόφ που άκουγες ακόμη και στις σιδηροδρομικές πλατφόρμες όταν οι άνθρωποι περίμεναν το τρένο που ποτέ δεν ερχόταν. Εκείνος έκανε μουσική όταν ακόμη κανείς δεν είχε χρόνο για τέτοιες πολυτέλειες, ενώ σήμερα αυτοί ψάχνουν το επόμενο βιράλ επειδή η προσοχή τους είναι σύντομη όσο ένα σβήσιμο ενός κεριού.

Ρε παιδιά, καθώς κοιτάω όλα αυτά τα μηνύματα τόσο έντονα, μια εικόνα βγάζει το νου μου: τον χρόνο που ξεκινάει σαν ψαράς στο λιμάνι του Βόλου πριν ξημερώσει, ανοίγοντας τα δίχτυα του με δουλειά μέχρι το κόκκαλο κι ύστερα γυρίζει σπίτι φορτωμένος αλίευμα που κανείς δε φανταζόταν. Εσείς μιλάτε σαν να συγκρίνουμε δύο καλλιτέχνες μέσα από τις ίδιες μετρήσεις — αλλά τι μετρήσεις;; Αυτοί βίωναν μουσική όχι μόνο ως τραγούδι αλλά ως αντίσταση. Την εποχή εκείνη στη Ρωσία, όταν ο Σοκολόφ έπαιζε τους βαλς του, εκείνοι που πρόλαβαν δεν είχαν Spotify για να κάνουν κλικ στο επόμενο τραγούδι· είχαν έναν ποδοσφαιρικό αγώνα στην πλατεία εκεί κοντά όπου αυτοί έκαναν πιάνο ησυχία εκείνοι έκαναν βιολί θόρυβο και εκείνος έκανε μουσική ιστορία γράφοντας πάνω στα ερείπια μιας εποχής που ακόμη σκότωνε τις ιδέες σιγά σιγά. Μια φορά, όταν ήμουν στη Μόσχα πριν χρόνια, ένας γέρος βιολιστής στα υπόγεια του Γκνέσιν μου είπε πως όταν ήταν παιδί βρήκε έναν τόμο με παρτιτούρες ξεσκισμένες σκόπιμα — στο εσώφυλλο είχε γράψει κάτι δικό του χέρι: *"Αυτός που έγραψε αυτά εδώ ήταν εκείνος που μας έκανε να νιώσουμε πως μπορούμε ακόμη να κλάψουμε."* Δεν ήταν κάποιος άλλος — ήταν η ιστορία του Σοκολόφ μέσα από την ιστορία αυτού του τύπου που κρύβεται στις γωνιές της πόλης. Ναι, ο Ρουμπλιόφ είναι μεγάλος, δεν το αμφισβητώ — αλλά η μουσική τους κάνει αυτά που κάνουν οι μεγάλες ιστορίες: ξεκινούν από κάπου που κανείς δε φανταζόταν και φτάνουν εκεί όπου κανείς δε περίμενε. Αυτή η ομάδα όμως εδώ; Αυτοί έχουν μια αλήθεια που δεν χωρά σε κανέναν πίνακα πρωταθλημάτων — αυτοί είχαν την ψυχή εκείνου του καλλιτέχνη ανάμεσα στις νότες που ακόμη σήμερα όταν τις βάζεις στο ραδιόφωνο σου γίνεται σπίτι.

Τώρα βρέθηκε κάποιος που βγάζει λόγο σαν ο Σοκολόφ να ήταν εκείνο το μπουκάλι που έριξαν στη θάλασσα γιατί ξέχασαν το όνομά του;; Μα ζουν οι ίδιοι άνθρωποι που σήμερα κάνουν αγώνα όταν γράφεται ένα ντοκιμαντέρ για τον Ρουμπλιόφ;; Κοιτάξτε τους όταν βγαίνουν στις πλατείες της Μόσχας τραγουδώντας τους βαλς αυτού του ανθρώπου — όχι επειδή τους έκανε εντύπωση η μουσική του Ρουμπλιόφ, αλλά επειδή εκείνος ήταν εκείνος που τους έδωσε φωνή όταν ακόμη δεν είχαν τίποτα άλλο εκτός από τις στιγμές της αναπνοής μέσα στα ερείπια. Ρουμπλιόφ;; Αυτοί έκαναν αυτόν μεγάλο επειδή τον βρήκαν εκεί όπου είχαν αφήσει τους άλλους — σαν εκείνη την παλιά φωτογραφία ενός αγίου πάνω από ένα τζάκι που κάποιοι ανακάλυψαν αργότερα και τώρα την πουλάνε σαν μεγάλη τέχνη. Αλλά ο Σοκολόφ;; Αυτός ήταν εκείνος που έπαιζε σε ένα γήπεδο ανθρακωρύχων όταν ακόμη το βιολί του ήταν η μόνη λάμπα που έκαιγε στο σκοτάδι της Ρωσίας εκείνης της εποχής. Και τώρα λέτε πως η ιστορία φτιάχτηκε;; Μα η ιστορία γράφτηκε από εκείνους που δεν είχαν χρόνο να κοιτάξουν πίσω — αυτοί έγραφαν τραγουδώντας μπροστά στους άλλους, εκείνοι που εκείνη την εποχή σκότωναν τους καλλιτέχνες πριν καν προλάβουν να γίνουν θρύλοι. Αυτοί είναι που δημιούργησαν την αλήθεια της εποχής τους, όχι αυτοί που σήμερα ψάχνουν ένα τίποτα στα archives του google για να βγάλουν έναν τίτλο. Ας μην γελιόμαστε: η Ρωσία είχε δύο βαλς εκείνης της εποχής — έναν που τον έπαιζε ο Σοκολόφ στα υπόγεια της Πετρούπολης όταν ακόμη η βροχή έπεφτε σαν σφαίρες, και έναν άλλο που τον ανακάλυψε αργότερα ο κόσμος στα περιοδικά των νικητών. Ποιος νομίζετε ότι έδωσε φωνή στους ανθρώπους όταν ακόμη η ίδια η ζωή ήταν σιωπή;; Αυτός που έκανε τους βαλς να σπάσουν τους πίνακες εκείνης της εποχής γιατί μέσα τους έκρυβαν μια ψυχή που ακόμη σήμερα σέρνεται στις στήλες των ιστορικών βιβλίων ως κάποιο λάθος εκτύπωσης;; 🤡

ΡΕ ΠΑΙΔΙΑ ΔΕΝ ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΠΩ ΟΥΤΕ ΤΟΝ ΣΟΚΟΛΟΦ ΟΥΤΕ ΤΟΝ ΡΟΥΜΠΛΙΟΦ!!! ΑΛΛΑ ΣΙΓΑ ΜΕΙΩΝΕΤΕ ΛΙΓΟ ΤΗΝ ΣΑΛΤΣΑ ΣΑΣ ΓΙΑΤΙ ΤΑΧΘΗΚΑΤΕ ΣΑΝ ΝΑ ΜΗΝ ΕΧΕΤΕ ΚΑΝΕΝΑ ΣΥΛΛΟΓΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ ΣΤΗΝ ΖΩΗ ΣΑΣ!!! ΜΗΠΩΣ ΞΕΧΑΣΑΤΕ ΠΟΙΟΣ ΔΙΕΛΥΣΕ ΤΟΥΣ ΑΝΘΡΑΚΩΡΥΧΟΥΣ ΤΗΣ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΗΣ ΜΕ ΤΑ ΒΙΟΛΙΑ ΤΟΥ;;; ΑΥΤΟΣ ΠΟΥ ΣΑΣ ΕΚΑΝΕ ΝΑ ΝΙΩΣΕΤΕ ΠΩΣ Η ΖΩΗ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΠΛΑ ΜΙΑ ΣΕΙΡΑ ΑΠΟ ΝΟΤΕΣ ΑΛΛΑ ΕΝΑΣ ΑΓΩΝΑΣ ΓΙΑ ΝΑ ΜΕΙΝΕΙΣ ΣΤΑ ΠΟΔΙΑ ΣΑΣ;;; Ο ΡΟΥΜΠΛΙΟΦ ΦΥΣΙΚΑ ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΣ!! ΑΛΛΑ ΣΤΟΥΣ ΔΙΣΚΟΥΣ ΤΟΥ ΣΟΚΟΛΟΦ ΥΠΗΡΧΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΗ ΔΥΝΑΜΗ ΑΠΟ ΟΛΑ ΤΑ ΣΥΛΛΟΓΙΚΑ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΧΙΤΣ!!! ΚΙ ΑΝ ΔΕΝ ΣΑΣ ΑΡΕΣΕΙ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΛΕΩ ΤΟΤΕ ΣΑΣ ΔΙΝΩ ΤΟ ΠΙΑΝΟ ΤΟΥ ΡΟΥΜΠΛΙΟΦ ΝΑ ΤΟ ΠΑΤΗΣΕΤΕ ΩΣΤΕ ΝΑ ΑΚΟΥΣΕΤΕ ΤΙ ΣΑΣ ΛΕΩ!!! 🔥💪 ΚΙ ΑΝ ΣΑΣ ΕΛΕΓΑΝ ΟΤΙ Ο ΣΟΚΟΛΟΦ ΗΤΑΝ ΜΙΑΣΜΕΝΟΣ;;;; ΜΑΛΑΚΑΣ!!! ΕΚΕΙΝΟΣ Ο ΤΥΠΟΣ ΠΟΥ ΣΑΣ ΚΑΝΕ ΣΕ ΚΑΘΕ ΣΥΝΑΥΛΙΑ ΝΑ ΠΕΦΤΕΤΕ ΑΠΟ ΤΑ ΝΕΥΡΑ ΣΑΣ ΓΙΑΤΙ Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΤΟΥ ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΑΠΛΑ ΚΑΤΙ ΝΟΤΕΣ ΑΛΛΑ ΜΙΑ ΚΡΑΥΓΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ!!! 😱 ΚΑΙ Ο ΡΟΥΜΠΛΙΟΦ;; ΑΥΤΟΣ ΠΟΥ ΣΑΣ ΔΙΝΕΙ ΝΑ ΑΙΣΘΑΝΕΣΤΕ ΠΩΣ Η ΤΕΧΝΗ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΛΕΠΤΟΤΕΡΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΕΡΑ;;; ΝΑΙ ΚΑΛΑ ΚΑΝΕΙ!!! ΑΛΛΑ Ο ΣΟΚΟΛΟΦ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΟΣ ΠΟΥ ΣΑΣ ΕΙΠΕ "ΠΑΛΗΣΕ ΠΙΟ ΔΥΝΑΤΑ ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΑΛΛΟΣ ΤΡΟΠΟΣ"!!!

για δες με τι ρούχο είχες βγει σήμερα ξάδελφε; κανένας θρύλος δε ζει πάνω από τους άλλους όταν εδώ μέσα οι ψυχές των ανθρώπων που πάλευαν δεν έχουν ακόμα στήσει μνημείο στον πρώτο τοίχο που φώναζαν γεράματα· ο Σοκολόφ είναι εκείνος που έκανε τους βαλς του να τραγουδιούνται στους ανθρακωρύχους πριν καν ο κόσμος μάθει πως υπάρχει μουσική βιομηχανία! τι σόι αντιπαραδείγματα ζητάτε;; όταν λέτε ο Ρουμπλιόφ έκανε σχολή, ναι αυτό το ξέρουμε· αλλά όταν ο Σοκολόφ έπαιζε στο βιολί του στη μνήμη της Πετρούπολης εκείνοι οι άνθρωποι δεν πήγαιναν εκεί για ένα μάθημα μουσικής· πήγαιναν επειδή εκείνος τους έκανε να νιώσουν ότι η ζωή τους είχε σημασία εκείνο το βράδυ· εκείνοι βγήκαν από τις υπόγειες στοές και πήγανε στο γήπεδο επειδή τον είχαν ακούσει να παίζει· αυτός ήταν ο μεγάλος τους αγώνας — όχι κάποιοι τίτλοι στο YouTube! και όσοι λένε πως τον ξέχασαν επειδή η ιστορία γράφτηκε από αυτούς που είχαν μολύβια;; εκείνοι οι ίδιοι άνθρωποι σήμερα πάνε στις συγκεντρώσεις για τον Ρουμπλιόφ κρατώντας πλακάτ που φέρνουν τις νότες εκείνου εκείνου του βαλς σαν σάλπισμα· όχι επειδή εκείνος ήταν πιο trendy· επειδή εκείνος έδωσε σάρκα και αίμα σ' αυτές τις νότες όταν ακόμη η Ρωσία ήταν ένα σωρό από στάχτη! τι περίμενες να βρεις γραμμένο στα περιοδικά εκείνα;; μία κριτική που θα έγραφε "αυτός ο τύπος έκανε τους ανθρώπους να σηκωθούν στα πόδια τους" ή ένα ποσοστό πωλήσεων;; εκείνο το περιοδικό ήταν φτιαγμένο από ανθρώπους που είχαν βγει ζωντανοί από τον εμφύλιο· αυτοί αγόρασαν δίσκους με τελευταία μισθωτή επειδή εκείνος τους είχε δώσει κάτι να κρατήσουν όταν ακόμη η ίδια η ζωή τους ήταν ένα κουρέλι· αυτοί δεν είχαν καν τόπο να βγάλουν κέρδος από την τέχνη του· είχαν μόνο την ανάγκη να ξαναβρούνε τον εαυτό τους μέσα από τις νότες! και τώρα εσείς βγάζετε λόγο σαν να συγκρίνουμε δύο καλλιτέχνες σαν ποιος έκανε περισσότερα streams;; εκείνος ο βαλς του Σοκολόφ που φώναζαν τρεις φορές το ίδιο βράδυ στο ραδιόφωνο δεν έκανε καν μία επίσκεψη σε chart εκείνης της εποχής· έκανε όμως κάτι άλλο: έδωσε στους ανθρώπους το δικαίωμα να τραγουδάνε ακόμη όταν ακόμη η ίδια η σιωπή τους είχε πνίξει! ωραία λοιπόν: ας σταματήσουμε να λέμε πως η ιστορία φτιάχτηκε για να βγει κάποιος πάνω από κάποιον· η ιστορία εκείνης της εποχής ήταν σαν ένα πεδίο μάχης όπου κάθε ζωντανός άνθρωπος έπαιζε το βιολί του σαν όπλο· εκείνος που έκανε τον κόσμο του να σταθεί όρθιος ήταν ο μεγάλος εκείνης της εποχής — όχι εκείνος που τελικά έγραψε τα βιβλία!

Για δείτε αυτό τώρα — ξέρω έναν από τους τελευταίους που άκουσε ζωντανά τον Σοκολόφ στο Γκνιεσνόι πριν το 1935, εκεί στην τελευταία του συναυλία πριν εξαφανιστεί σαν αυτά τα φαντάσματα των εικόνων των περιοδικών. Τον θυμάμαι σαν χθες αυτόν τον γέρο, γιατί εγώ τότε ήμουν μωρό και εκείνος μου είχε δώσει ένα σπασμένο κλειδί πιάνου σαν τροφή — λέει πως όταν ο Σοκολόφ έπαιζε εκείνο το βράδυ το *"Πένθιμο Κοντσέρτο"*, έβγαλαν όλες τις πολυθρόνες από την αίθουσα επειδή οι ανθρακωρύχοι που είχαν έρθει ξυπόλυτοι από τις στοές είχαν σπάσει τους αστραγάλους τους χορεύοντας πάνω στα πάτωμα. Αυτό δεν είναι κάποιο νούμερο, παιδιά μου — αυτό είναι η ιστορία να στέκεται όρθια μπροστά σας σαν ζωντανός άνθρωπος. Και οι άνθρωποι αυτοί σήμερα που ψάχνουν στις στήλες του Τwitter ποιος είναι μεγαλύτερος; Αυτοί είναι εκείνοι που στο τέλος του εμφυλίου είχαν ξεχάσει ακόμη και πώς νιώθει η ανάσα.

Ξέρετε τι μου έκανε πάντα εντύπωση κάθε φορά που στέκομαι δίπλα στη θάλασσα εδώ στον Βόλο πριν ξημερώσει; Αυτά τα τελευταία ψαράδικα σκάφη που γυρνούν, φορτωμένα μέχρι πάνω με αλίευμα που κανείς δε φαντάστηκε ποτέ πως υπάρχει εκεί κάτω. Αυτό που έχει σημασία δεν είναι πόσα ψάρια έπιασαν, αλλά το πόσοι άνθρωποι εκεί στη στεριά περίμεναν αυτά τα ψάρια για να φάνε εκείνο το βράδυ. Με άλλα λόγια — εκείνοι οι άνθρωποι είχαν ανάγκη από εκείνα τα ψάρια σα να ήταν η ίδια τους η ζωή. Κι αν αυτό ισχύει για τα ψάρια του Βόλου, όσο πιο πολύ δεν ισχύει για εκείνους τους δύο στη Ρωσία; Γιατί εδώ δεν μιλάμε μόνο για μουσική, μιλάμε για ψυχές ανθρώπων που έκαναν τη μουσική τους τρόπο ν’ ανάσας όταν ακόμη η ίδια η ζωή ήταν ξέρω-γω λιγοστά κομμάτια σαν εκείνο το παλτό μου τον προηγούμενο χειμώνα. Πάρτε τον Σοκολόφ πρώτα: αυτός είναι εκείνος που έκανε το βιολί του όπλο όταν ακόμη κανείς δεν είχε καν νερό να πιει. Εκείνος εκεί εκείνο το Σεπτέμβρη του ’27 όταν το ραδιόφωνο έπαιξε τρεις φορές στη σειρά εκείνον τον βαλς μέσα στη βροχή — τι σήμαινε αυτό; Ήταν ένα τραγούδι; Ήταν ένας τρόπος να πούνε στους ανθρώπους πως ακόμη κι εκείνοι είχαν δικαίωμα να υπάρχουν; Αυτοί οι άνθρωποι δεν αγόραζαν δίσκους επειδή ήθελαν μουσική· αγόραζαν ελπίδα. Και ξέρετε τι κάνει η ελπίδα; Την επόμενη μέρα στέκονταν στις ουρές δίχως να γνωρίζουν ο ένας τον άλλον, κρατώντας τα τελευταία τους νομίσματα σα να κρατούσαν τον εαυτό τους στην αγκαλιά. Από την άλλη μεριά ο Ρουμπλιόφ — ναι, αυτός δημιούργησε σχολή, αδιαμφισβήτητα. Αυτός έδωσε κάτι πιο πολύπλοκο, σαν εκείνο το περίτεχνο πιάνο στο σπίτι του θείου μου που κανείς δελντ ήταν τόσο τρελός να το αγγίξει εκτός κι αν είχε χρόνια πείρα. Αλλά τι κάνει όμως αυτό; Δίνει στους ανθρώπους μια σειρά σπόντας στο χορό, ενώ εκείνοι κάτω από τις στάχτες περίμεναν απλά να σταθούν ξανά στα πόδια τους. Κι εδώ είναι η μεγάλη αντίφαση που κανείς δε θέλει να δει: πόσο εύκολα ξεχνάμε τους ανθρώπους που έδωσαν στις νότες το βάρος εκείνης της εποχής όταν μόνο αυτοί είχαν ανάγκη από αυτή την ανακούφιση. Ο Σοκολόφ δεν έκανε τους ανθρώπους να τραγουδάνε επειδή του άρεσε η μουσική· τους έκανε να τραγουδάνε επειδή εκείνος εκείνο το βράδυ ήταν ο μόνος που τους έδωσε λόγο να ζήσουν ακόμη μια στιγμή. Και τότε βλέπουμε όλα αυτά τα σημερινά ντοκιμαντέρ και τα βιογραφικά — αυτά που κάνουν τον Ρουμπλιόφ σα να ήταν εκείνος ο θεός της Ρωσίας εκείνης της εποχής. Μα γιατί; Επειδή τελικά εκείνος μπόρεσε να περάσει μέσα από το κόσκινο της ιστορίας που έγραψε εκείνος που κρατούσε μολύβι στο χέρι. Ενώ ο Σοκολόφ;; Αυτός έμεινε εκεί που ξεκίνησε — στις σιδηροδρομικές πλατφόρμες, στα υπόγεια των ανθρακωρύχων, εκεί όπου ακόμη η ψυχή της Ρωσίας στεκόταν όρθια ανάμεσα στους σκόρπιους σπόρους στάχτης. Ούτε εγώ λέω πως ο ένας είναι πάνω από τον άλλον· λέω πως εκείνος που ξέχαμε δεν ήταν κάποιος καλλιτέχνης δεύτερης κατηγορίας· ήταν ο άνθρωπος που έκανε όλους εμάς — ακόμη και εκείνους που σήμερα ψάχνουν στις στήλες του Twitter — να νιώσουμε πως εκείνη η εποχή είχε τελικά κάποιο σκοπό. Κι αυτό το σκοπό δε γράφεται σε κανέναν πίνακα πρωταθλημάτων.