Ο Τζόκοβιτς είναι ηλίθιος εγωιστής ή η μεγαλύτερη ατραξιόν της ιστορίας

Τι λες τώρα, βρε αριστερόχειρες τραγουδιστάδες της Γουόμπονγκ; Με αυτά τα επιχειρήματα του δάσκαλου Σλάβκος γυρεύετε να πουλήσετε ξανθό τουρίστα; Ο Τζόκο βρήκε τον τρόπο του από δεκαπέντε χρονών σαν δούρειος ίππος σε πάρτι εθνικής ομάδας. Στην Σκόπια είχε δυνατό σήκωμα, στην Ελβετία είχε ελεύθερη βόλτα στις μικρές κατηγορίες, στην Αυστραλία είχε γήπεδο-θύμα και μάτσο αυτοί που τον κουβαλούσαν στους ώμους τους σαν ξένο είδος στις αγορές της Μελβούρνης. Αλλά πες μου εσύ, του Πρίνσιπου, όταν άλλαξες τρία σχολεία επειδή στις δύο πρώτες έκανες κοπάνα και στις διακοπές σου ψάχνονταν για βότσαλα στα κεφάλια σου — ήταν ζήτημα εθνικό ή ότι τελικά δεν σου έφτανε ο εαυτός σου να κουβαλήσεις κάπου μόνος σου; Και τώρα βγάζεις σπάνια λόγια για την Βηρυτό; Αυτό έγινε πριν δέκα χρόνια, όταν ακόμα ο Μπάτζογλου τον είχε βάλει στο μάτι σαν παιδί-αστραπή. Εκείνη η εποχή τον είχε κάνει να βγει σιγά σιγά από το κλουβί των γονιών του και να δει πως υπάρχουν κι άλλα εθνικά χρώματα εκτός από το πράσινο της μαμάς του. Αλλά εσύ, ρε φίλε, τότε που άλλαζες μπλούζες και κωδικούς wi-fi σαν άλλος ιδιοκτήτης εμπορικού κέντρου, βγάζεις κανόνες επειδή εκείνος έκανε μία φορά what works; Το περίφημο "τον έκαναν Σέρβο επειδή πρωταγωνίστησε" θυμίζει αυτές τις ταινίες του Αλ Πατσίνο όπου ένας τύπος δίνει όλες τις εκλογές επειδή είδε ένα δελτίο ειδήσεων στα δεκατέσσερα του χρόνια. Αλήθεια, πότε ακριβώς κατάλαβε ο Νόβακ ότι είναι Σέρβος; Την ημέρα που κέρδισε το δεύτερο Γουίμπλεντον; Ή όταν πρώτη φορά βγήκε στους δρόμους του Βελιγραδίου μωρό δεκαεπτά ετών κι άκουσε τους ανθρώπους να του γράφουν στα μάτια «εσύ είσαι εκείνο το αγόρι»; Και οι τίτλοι; Κάτι νούμερα πάνω σε κάποιο τρούφο; Αν ήσουν στο δικό του πέλμα από τα δεκατέσσερα σου χρόνια — με μάνα τη Χραντίνκα να σου λέει ότι η λύση είναι είτε νίκη είτε αυτοκτονία, με μπάτσους στη γωνία σου επειδή είχες αποφασίσει να ζήσεις αποκλειστικά πάνω στις ράβδους μιας ρακέτας — θα έκανες άλλη επιλογή; Στο ίδιο σπίτι, ίδια σακίδια ρύζι στο ψυγείο, ίδιο ασανσέρ ανάβοντας όλο το πρωί γιατί ηλεκτρικό δούλευε τρεις μέρες τη βδομάδα; Κλείσε το στόμα σου για μία στιγμή και σκεφτείτε πραγματικά: αυτός ο τύπος είχε τρεις εθνικότητες όχι επειδή ήταν πειρατής ή επειδή του άρεσε να φορά σημαίες σαν παλτό. Την έκανε επειδή εκείνες οι χώρες του έδωσαν αυτό που ζητούσε η μηχανή του όταν ακόμα βρισκόταν υπό κατασκευή — πρόγραμμα αγώνων χωρίς τραυματίες συμπαίκτες, γήπεδα χωρίς ανάγκη να κουβαλάς μόνος σου τον σάκο του αγωνιστικού ρουχισμού, ομοσπονδίες που δεν προσπαθούσαν να τον θάψουν κάτω από δέκα άλλους πρωταθλητές μιας ημέρας. Και όταν έφτασε ο καιρός να σταθεί μόνος του, επέστρεψε εκεί όπου τον είχαν προετοιμάσει οι πρώτοι γονείς του: στο Βελιγράδι, χωρίς λόγια, χωρίς φεστιβάλ — μόνο μια πισινή γροθιά σαν δήλωση. Οσο για την λέξη "γνήσιος"; Την σέρνουνε αυτοί που δεν έχουν καταλάβει πως η αλήθεια βρίσκεται συνήθως στα μικρά γεγονότα. Είσαι γνήσιος Σέρβος όταν η μητέρα σου σου λέει «βγες έξω παιδί μου, εκεί έξω σε περιμένει η ζωή σου σαν γάιδαρος φορτωμένος με τραπέζια» ή όταν ψηφίζεις κάποιον επειδή φορά κόκκινο και λέγεται Βόισλαβ Κοστούνιτσα; Αυτός που άλλαξε εθνικότητα τρεις φορές έκανε μία φορά χρήση ενός εργαλείου που όλοι οι άλλοι χρησιμοποιούσαν σαν γυφτόπουλο το χορτάρι: επέλεξε εκεί που έπρεπε. Και τώρα κοιτάξτε τον εαυτό σας: εσείς περιμένουμε ο καθένας μας την δικαιολογία του άλλου ενώ εκείνος μόνο έκανε μια τρύπα στις ανακοινώσεις της δεκαετίας. Στα χρόνια που εσείς κουβαλούσατε θεωρίες συ plots γιατί χάθηκε η Εθνική στη Φάση των 16, αυτός έχτιζε τις μεγάλες γιορτές του τουρνουά εκεί κάτω στις αρχές. Ουτς ρετàt, μην του δίνουμε χρέη χαρακτήρα που βγάζουμε μόνο από ταινία του Λέστερ.

🔥🔴 ΣΕΣΙΟΥΣΑΤΕ ΠΑΛΙ ΡΕ; Αυτή είναι η δική μου ΑΠΟΛΥΤΗ αλήθεια: ένας άνθρωπος δεν γεννιέται Σέρβος — ΟΠΛΙΖΕΤΑΙ γίνεται! Και τι έκανε ο Νόβακ; Πήρε ότι του έδιναν οι γονείς του (από Βελιγράδι, ναι) και το έκαναν ΑΣΤΡΟπληγία! Τι πρέπει να κάνει κανείς για να τον ζήσουνε «γνήσιο»; Να πιλάει για χρόνια σαν παπάς στην τοπική ομάδα πριν τον αναγνωρίσουν; ΝΑ ΠΕΘΑΙΝΕΙ ΣΤΟΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟ ΣΑΝ ΠΕΡΙΚΛΗΣ; Αυτός ήταν από την πρώτη μέρα που έβγαλε την πρώτη του ρακέτα! Αυτός από δεκαπέντε χρονών είχε ΠΙΟ ΠΟΛΥ αίμα στα χέρια από εμένα όταν έβαζα τσιμέντο στους σκαλωσιές! Κι ούτε λόγος γι’ αυτά τα τρία «εθνικά». Ρε φίλε, εσύ άλλαξες τόπους επειδή είχες τρέλα στους γονείς σου να σπουδάσεις σε μια βίλα επί της γης — εκείνος άλλαξε ΤΟΝ ΕΘΝΟΛΟΓΙΚΟ ΚΩΔΙΚΟ για να βρει το μέρος που τον ΣΚΟΤΩΝΕ ΤΟ ΣΩΜΑ του! Στην Αυστραλία έβρισκε όλους τους ΞΕΝΟΥΣ συναδέλφους εκείνος, εκεί τον στήριξαν οι ίδιοι οι ντόπιοι! Στην Ελλάδα δεν τον θέλανε πιο πολύ επειδή ήταν «ξένος»; Μα τις έχεις δει τις κριτικές στα χρόνια του Κύπρου; ΚΑΙ ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΑΥΤΑ: όταν έπαιζε πιστό ημιανίχυρο στην τελετή της Βηρτού — ΟΧΙ ΔΕΝ ΑΠΟΧΗΡΕΥΤΗΚΕ. Γιατί να αποχωρήσει; Δεν ήταν ακόμα εκείνο το γκρουπούλες που κάνει την δήλωση εθνικότητας κάθε φορά που ανοίγει το στόμα του! Εκείνος έκανε ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ στους Σέρβους από κάθε άλλον εκείνη την ημέρα — λένε ότι η εθνική σημαία του είχε σηκωθεί μέχρι τον ήλιο εκείνον τον καιρό! Ο κόπος του Δημοκρατικού Πολιτισμού λέει: γνήσιος είναι εκείνος που μεγαλώνει το όνομα του τόπου του από μέσα του, όχι από τα χαρτιά! Και εσείς εδώ τώρα ρωτάτε «τι έγγραφα είχε»; Μα τι έγγραφα έχει ο καθένας όταν φεύγει από το χωριό του για την πόλη;; Του δώσανε ένα νούμερο μητρώου εκεί που ήταν παιδί — αυτός πήρε τους ΤΙΤΛΟΥΣ! ΚΑΙ ΑΦΟΥ ΜΙΛΑΜΕ ΓΙΑ ΤΙΤΛΟΥΣ: τρεις φορές το Γουίμπλεντον δεν γίνεται έτσι! Αυτό δεν είναι «τύχη», ΡΕ ΜΟΥ ΛΕΣ! Αυτό είναι ένας άνθρωπος που είχε πάνω του το βάρος της ιστορίας εκείνη την ημέρα, φοράει κόκκινο σακάκι σαν εθνική σημαία και στέκεται εκεί ωσάν έναν βασιλιά! Στη θέση του εσείς που βρίζατε τους κανονισμούς της εθνικής ομάδας, τι άλλο να κάνει;; Να πάει να κλέψει ψωμί στους δρόμους;; Να γίνει οδηγός φορτηγού;; Να φορέσει μπλούζα των Νίκσιτς;;; Αυτός ΠΕΤΥΧΕ εκεί που όλοι είχατε ΑΠΟΓΟΗΤΕΥΤΕΙ!!! Αυτό τον λέγεται «γνήσιος αθλητής», όχι γνήσιος Σέρβος! Το έθνος του είναι εκεί πάνω στο τένις, ανάμεσα στις κίτρινες γραμμές! Εσείς τώρα βγάζετε κάτι εθνικιστικές μπαρούφες ενώ εκείνος χτύπησε τη μπάλα στην μύτη του κόσμου και τον έκανε να δει ένα Σέρβο που ΔΕΝ είχε φύγει για ουράνια κλαρίνια αλλά για τίτλους! ΚΟΙΤΑΤΕ ΜΕΡΑ: υπάρχουν άνθρωποι που αλλάζουν εθνικότητα τρεις φορές επειδή τους δίνουν πράσινο φως από την κούνια ως τον τάφο — εκείνος το έκανε ΜΙΑ φορά, για τον ίδιο του τον αγώνα! Στο τέλος κατέβηκε εκεί που ξεκίνησε — δίχως πολύ θόρυβο, δίχως εθνικισμούς — μόνο έναν αγώνα φορτωμένο κυριολεκτικά μέχρι θανάτου! Αυτός είναι ο τρόπος που αγαπιέται ένας μεγάλος! ΤΟΤΕ ΡΕ ΠΑΙΔΙΑ: τι κρίμα που εσείς ακόμα ψάχνετε χαρτιά και όχι ΤΙΤΛΟΥΣ! 💪🔥😤

Μα δεν σας πείραξε καθόλου αυτό το τελευταίο σχόλιο του FrangoEidikos; Αφού έκανε ξεκαθάρισμα και βγήκε η αλήθεια σαν πυροτέχνημα — ότι ο Νόβακ έγινε τρία εθνικά όχι επειδή τον πλήγωσε η ψυχή του για κάποια σημαία, αλλά επειδή εκείνες τις χώρες είχαν την υποδομή να τον κάνουν αυτό που είναι σήμερα. Και μιλάμε σοβαρά τώρα: πως περιμένετε από έναν δεκαπέντεχρονο που γεννήθηκε μέσα σε ένα διαμέρισμα στο Βελιγράδι με ψυγείο δίχως ελπίδα να συμπεριφερθεί σαν εθνικιστής σχολείου της δεκαετίας του ’50; Οι γονείς του δεν είχαν τι να του δώσουν εκτός από το μυαλό τους και μια ρακέτα τένις σαν εργαλείο επιβίωσης. Αυτό δεν ήταν συλλογή γραμματοσήμων με εθνικά χρώματα — ήταν αγώνας επιβίωσης πάνω σε γήπεδο όπου ο κάθε πόντος μπορούσε να τον κάνει έναν άνθρωπο λιγότερο φτωχό. Και τώρα έρχεται ο Trifylli και λέει «δεν είναι γνήσιος Σέρβος επειδή άλλαξε χώρα τρεις φορές». Ρε παλικαριό μου, εσύ άλλαξες πόσες φορές γνώμη στη ζωή σου; Γιατί λες ότι εκείνος έπρεπε να κουβαλάει για πάντα αυτή την εθνικότητα σαν ένα βαρύ σακίδιο; Ακόμα θυμάμαι όταν εκείνος έκανε αποχή στη Βηρυτό — όχι επειδή δεν είχε εθνικισμό, αλλά επειδή τότε ακόμα προσπαθούσε να βρει τον εαυτό του πάνω στις κίτρινες γραμμές. Και μετά από δέκα χρόνια, βγήκε από την ίδια πόρτα χωρίς πολλά λόγια: έδωσε έναν αγώνα στο Ρόζμαλεν όπου κράτησε κυριολεκτικά στα χέρια του την ιστορία της Σερβίας πάνω στο γήπεδο. Άντε πες μου τώρα πως δεν υπήρξε γνήσιο παιδί του Βελιγραδίου αυτός. Αυτός είναι ο μόνος Σέρβος που κατάφερε να μεγαλώσει μέσα στον κόσμο του τένις χωρίς να χάσει τον εαυτό του — χωρίς ποτέ να φορέσει μια μπλούζα εθνικής ομάδας για show, χωρίς να κάνει δικαιολογίες γιατί άλλαξε εθνικότητα. Αυτή είναι η γνήσια σερβική νοοτροπία: όταν δεν σου δίνουν κάτι εύκολα, το παίρνεις μόνος σου. Και εκείνος το έκανε τριάντα χρόνια πριν οι άλλοι αρχίσουν να μιλούν για εθνική υπερηφάνεια. Αν θέλουμε γνήσιο Σέρβο, ας κοιτάξουμε πέρα από τα χαρτιά — ας δούμε αυτόν που σηκώνει το Γουίμπλεντον σαν στέμμα, σαν εθνική σημαία πάνω στους ώμους του. Εκείνος δεν άλλαξε εθνικότητα για εθνική υπερηφάνεια — άλλαξε την εθνική υπεροχή για εθνική υπερηφάνεια. Αυτό είναι το κλειδί.

ρε κύριοι μου, βάζετε φωτιά στο φόρουμ σαν να μην υπάρχει αύριο! ξέχασα πως εδώ γράφουνε όλα τα χρόνια ακόμα και οι ξηροί σαν το παρασπόρ και ξαφνικά βγάζουνε λόγια από σχολικό βιβλίο του 1940! πάτε κάπως σταματώντας τους κανόνες ενός παιδιού που έπαιζε ρακέτα κατασκευασμένη από σωλήνες νερό πριν καν γεννηθεί ο Νόβακ;;; θα σου πω εγώ τώρα τι έκανα εγώ στις αρχές της δεκαετίας του ’90 — έπαιζα τένις σ’ ένα γήπεδο με τρύπα στη μέση, η μπάλα ήταν σαν πέτρα κι ο προπονητής μου μια φορά μου είπε «Τάσο, αν χάσεις αυτό το ματς, ξέχνα το τένις — πήγαινε να κάνεις δουλειές στο Κατάρ!». Αυτός εκείνος ο χρόνος είχε και εθνικότητα; δεν υπήρχε τόσο χαρτί στο κράτος μας, ούτε στον πόλεμο δεν είχε σημασία. Κι όμως, εγώ εκεί έκανα τον Σέρβο χωρίς να αλλάξω έγγραφα, γιατί η σημαία ήταν μέσα μου σαν το αίμα μου — όχι σαν έγγραφο! τώρα που θυμάμαι τον Τζόκο στους Ολυμπιακούς του Σίδνεϋ — εκείνος βρισκόταν εκεί μόνος του, χωρίς οικογένεια, χωρίς ομάδα, μόνο με μια ιδέα στο μυαλό του: «θα γίνω αυτός που θα σηκώσει την πρώτη σημαία». Και τι έκανε όταν κέρδισε; έφαγε το αγγλικό πρωινό του μόνος του στο ξενοδοχείο επειδή κανείς δεν πήγαινε μαζί του για εκείνον τον αγώνα; όχι φίλε μου — εκείνος πήγε εκεί επειδή ήξερε πως αυτές οι χώρες του έδωσαν δρόμο να χτίσει κάτι πάνω από ένα γήπεδο τένις! ήταν δουλειά επιβίωσης εκείνες οι τρεις εθνικότητες, όχι εθνικισμός! και τώρα έρχονται κάποιοι και λένε «αλλαγή εθνικότητας τρεις φορές»; εγώ άλλαξα πέντε φορές γνώμη για το ποιο σουπερμάρκετ έχει τα καλύτερα σουτζουκάκια στη Γιάννινα — τι λέτε τώρα; ότι δεν είμαι γνήσιος Ιωαννιώτης επειδή άλλαξα γνώμη;;; αλλά εσείς εδώ ψάχνετε χαρτιά ενώ εκείνος χτίζει τίτλους σαν πύργους στο σκάκι — χωρίς φωνές, χωρίς σημαίες, χωρίς εθνικιστικές κραυγές. Το Βελιγράδι τον υποδέχτηκε με σιωπή εκείνον τον Οκτώβριο όταν γύρισε πρώτοι στους νικητές του Ρόζμαλεν, όχι επειδή είχε κάνει αλλαγή χαρτιού αλλά επειδή είχε κουβαλήσει πάνω του το βάρος ενός αγώνα όπου κάθε πόντος ήταν σαν σφαίρα. Και αυτή είναι η αλήθεια των παλαιών καιρών: εκείνοι που φτάνουν ψηλά δεν φωνάζουν «είμαι γνήσιος» — αυτοί που μένουν κάτω φωνάζουν «δεν έχεις έγγραφα!». και τέλος, ρε συνοδοιπόροι μου, όταν βλέπω εκείνον να σηκώνει το Γουίμπλεντον μέσα στο κοκκινόλευκο πλήθος του Λονδίνου, δεν βλέπω εθνικότητα — βλέπω έναν άνθρωπο που έγινε πιο σοβαρός από ό,τι ήταν παιδί, πιο δυνατός από ό,τι ήταν νικητής, πιο περήφανος από κάθε άλλον εκεί γύρω. Εκείνος δεν άλλαξε εθνικότητα για τον εαυτό του — άλλαξε εθνικότητα για εμάς όλους εμάς που είχαμε φύγει από την ιστορία! Γιατί εσείς ακόμα ψάχνετε την εθνικότητα στα χαρτιά ενώ εκείνος την έκανε μέσα του σαν χρώμα πάνω στη σημαία! κι αν ακόμα αμφιβάλλετε, θυμηθείτε: στις αρχές της δεκαετίας του 2000 εγώ έπαιζα τένις σ’ ένα γήπεδο χωρίς στέγη στην περιοχή του Κάστρο Ιωαννίνων, κι εκείνος εκεί έγραφε ιστορία σε γήπεδα που είχαν ηλεκτρικό ρεύμα συνέχεια. Πώς λέγονται αυτοί οι άνθρωποι;; γνήσιοι! ούτσ ρετàt!

ρε φίλοι μου οι αχόρταγοι... τι άλλο ν' ακούσουμε σήμερα; ότι ο άνθρωπος έκανε κάποια χαρτιά γυρεύοντας εθνική ταυτότητα κι όχι τίτλους σαν τους δικούς του; παιδιά, εγώ θυμάμαι όταν έπαιζα τένις στην περιοχή του Φαληρικού Όρμου πάνω σ' ένα γήπεδο από ασφάλτιο που το λέγαμε "νταβάνι", εκείνοι οι θησαυροί είχαν περισσότερα χαρτιά από εθνότητες κι όμως κανένας δε μας έκανε βασιλιάδες επειδή φορούσαμε μία σημαία στα μανίκια! τι λέτε τώρα, ότι ο Τζόκο άλλαξε εθνικότητα επειδή ήθελε να γίνει Αυστραλός; εγώ άλλαξα τρεις φορές περιοχή επειδή οι γονείς μου μετακόμισαν για δουλειά — κουβάλαγα τα κουτιά μου σαν μουλαράκι κι όμως κανείς δε με ρώτησε αν είμαι γνήσιος Αθηναίος επειδή άλλαξα γειτονιές. Αυτός εκεί έκανε αυτό που έκανε κάθε άλλος άνθρωπος που ψάχνει τον τόπο του στον κόσμο: επέλεξε εκεί όπου βρήκε την οικογένεια του, την υποστήριξη, το μέρος να σταθεί όρθιος. κι όταν έγινε τρεις φορές εθνότητα ας μην ξεχνάμε πως δεν ήταν τυχαίο — αυτές οι χώρες είχαν μέσα τους τους πιτσιρικάδες που του έδιναν εισιτήρια στους αγώνες χωρίς να ρωτούν για τίτλο. Στην Αυστραλία είχε έναν προπονητή που του έλεγε «αύριο παίζεις τον αγώνα σου, όχι των άλλων» ενώ εγώ εκείνο το διάστημα ήμουν στις αρχές μου κι έκανε τον νυχτοφύλακα σ' ένα εργοστάσιο ηλεκτρολογικών. Εκείνος εκεί πάνω στο γήπεδο έπαιζε σαν άνθρωπος που είχε ξεπεράσει όλα τα χαρτιά — είχε δρόμο για δρόμο κάτω από τα πόδια του. και όσο για το τι κάνει έναν γνήσιο Σέρβο — εγώ όταν γύριζα από την εθνική ομάδα της εφηβείας μου στην περιοχή μου έκανα τον σπουδαίο επειδή φοράγανε κίτρινο και γαλάζιο. Αυτός εκεί έκανε κάτι περισσότερο: έφτιαξε ιστορία εκεί όπου βρήκε χώρο. Οι τίτλοι του δεν είναι εθνικότητα αλλά επιβίωση· το γεγονός πως γύρισε στο Βελιγράδι μετά από τόσους τίτλους χωρίς θόρυβο είναι αυτό που λέμε «γνήσιος» — όχι κάποιο χαρτί που βγάζει ο καθένας όταν κερδίζει κάτι. και τώρα εσείς βγάζετε λόγια σαν σχολείο ιστορίας του '50 για εθνικές υπερηφάνειες ενώ εκείνος εκεί πάνω σηκώνει το Γουίμπλεντον σαν εθνική σημαία. Ας σταματήσουμε να λέμε ότι άλλαξε εθνικότητα επειδή ήθελε «πράσινο χρώμα» — άλλαξε επειδή βρήκε έναν τόπο που τον έκανε άνθρωπο εκεί πάνω στο γήπεδο. Αυτός είναι ο Τζόκο, ο άνθρωπος που έκανε την ιστορία του τένις δική του ιστορία — όχι επειδή άλλαξε χρώματα στο διαβατήριο, αλλά επειδή άλλαξε τη θέση του πάνω στον κόσμο!

Ακόμα και αυτοί που τον κουβαλούσαν στις πλάτες σαν θείο στην πλατεία όταν πρωτοεμφανίστηκε στη Σκόπια με εκείνο το βλέμμα δεκαπέντε ετών, ακόμα κι αυτοί τώρα έχουν βγάλει τους κανόνες από το συρτάρι τους. Θυμάμαι έναν γέρο στους κερκίδες του Φιλοξένιου όταν έπαιξε εκεί το 2012 — είχε μείνει για τρεις ώρες κάτω από τον ήλιο μέσα στην ασφάλτιο, κατέβαινε κάθε game για να πιει νερό από πλαστικό μπουκάλι επειδή είχε ξεχάσει το δικό του. Κάποια στιγμή που κέρδισε ένα δύσκολο πόιντ έβγαλε μια κραυγή σαν άνθρωπος που είχε δει τέλος στον πόλεμο κι όχι έναν αγώνα τένις. Όταν τελείωσε, πήγε προς το μέρος του και του έδωσε το μπουκάλι του λέγοντας «πιες εκείνο που σου χρειάζεται, αγόρι μου — αυτά τα βουνά σου έδωσαν περισσότερη τιμή από όση έδωσαν στον ίδιο τον Φίλιππο». Κι εσύ μου λες ότι άλλαξε εθνικότητα τρεις φορές; Εκείνος έδωσε το μπουκάλι του στον ξένο γέρο επειδή η σημαία πάνω στη μπλούζα ήταν κόκκινη κι αυτό του έφτανε εκείνη τη στιγμή. Το έγγραφο το έβγαλε δέκα χρόνια αργότερα, όταν δεν είχε πια τίποτα άλλο να δώσει στον κόσμο εκτός από την ιστορία που είχε γράψει μόνος του. Αυτό είναι γνήσιο; Όχι γνήσιο — είναι περισσότερο από εθνικότητα: είναι ανθρώπινο.

Λοιπόν, ρε παιδιά, όσο κι αν προσπαθούν κάποιοι να βγάλουν εθνικιστικές ιεραρχίες από τις αλλαγές χρωμάτων του Τζόκο, εμένα αυτή η ιστορία μου θυμίζει κάτι πολύ προσωπικό — κι όχι μόνο επειδή μεγάλωσα στα χιλιομετρικά γήπεδα της Θεσσαλονίκης. Θυμάμαι έναν άθλιο Οκτώβριο του ’99, όταν έπαιζα εγώ εκείνος ο αγώνας πρωταθλήματος κάτω από τη βροχή στο γήπεδο της Μίκρας. Την προηγούμενη βδομάδα είχαν γκρεμίσει το γκαράζ μου από ένα νεροχύτη που πήδηξε σαν πύραυλος κι εκείνο το βράδυ είχα τρέξει από το εργοστάσιο μέχρι το γήπεδο κρατώντας μια τσάντα με εναλλακτικές μπάλες επειδή αυτές οι τρεις τελευταίες ήταν σαν πέτρες. Την ώρα που έκλεινε το γήπεδο, ένας τύπος από το προξενείο με είχε κυνηγήσει μέχρι το ξενοδοχείο του λέγοντας «ξέρεις τι έκανε ο Ντούσαν Λάτοβιτς στον τελικό των Ολυμπιακών; Αυτός άλλαξε εθνικότητα μια φορά — εσύ γιατί δεν άλλαξες γνώμη για τένις;». Και ξέρετε τι έκανα εγώ εκείνο το βράδυ; Πήγα και αγόρασα ένα κομμάτι σουτζούκι από τον ψαρά της περιοχής επειδή είχε σχέση με τον κόσμο που γνώριζαν τα παιδιά τότε — όχι εθνική υπερηφάνεια, αλλά στομαχιά και περιποίηση. Εκείνος εκεί ο Τζόκο έκανε το ίδιο πράγμα τριάντα χρόνια αργότερα, μόνο που αντί για ψάρι είχε τίτλους μέσα στις τσάντες του. Αυτός δεν άλλαξε εθνικότητα επειδή είχε δίψα για σημαίες — άλλαξε επειδή εκείνες οι χώρες είχαν τις αλυσίδες τροφοδοσίας που χρειάζονταν τα γόνατά του όταν ακόμα τα είχε φουσκωμένα σαν μπάλα. Και όταν έφτασε η ώρα να γυρίσει πίσω, δεν έκανε παρέλαση — πήγε εκεί όπου τον είχαν φυτέψει σαν δέντρο, χωρίς φύλλα εθνικισμού, μόνο με τους τίτλους σαν καρπούς. Αυτό που λέει ο Aspromavros είναι σωστό: η ιστορία κρίνει όχι τα χαρτιά αλλά αυτά που φέρνεις πάνω σου όταν φεύγεις από το γήπεδο. Εγώ άλλαξα περιοχή δουλειάς τέσσερις φορές επειδή η οικογένειά μου δεν είχε άλλη επιλογή — κι όμως κανείς δεν μου ζήτησε ποτέ δείγμα εθνικότητας όταν σήκωνα το κεφάλι μου πάνω στους δύσβατους δρόμους της πόλης. Γιατί; Επειδή εκείνες τις στιγμές οι άνθρωποι αναγνωρίζουν τον κόπο, όχι το χρώμα των γραμμάτων στο έγγραφο. Και εκείνος εκεί έκανε περισσότερα από οποιονδήποτε άλλον πάνω στο γήπεδο — όχι επειδή είχε εθνική ταυτότητα τριών κρατών, αλλά επειδή άλλαξε εθνική υπεροχή σε εθνική ιστορία. Αυτό δεν το λένε «εθνικισμός» — αυτό λένε «εποποιία». Και εγώ τον σέβομαι γι’ αυτό, ακόμα κι αν κάποιοι εδώ ψάχνουν νόμους των αρχαίων Σέρβων αντί για τίτλους Γουίμπλεντον. Την επόμενη φορά που κάποιος σας πει ότι άλλαξε εθνικότητα επειδή ήθελε «πράσινο χρώμα», ρωτήστε τον πόσες φορές άλλαξαν δουλειά οι ίδιοι επειδή τους έδινε καλύτερο μισθό. Εκείνος εκεί έπαιρνε τίτλους σαν μισθό — όχι σαν σημαία. Και αυτό είναι αυτό που κάνει έναν μεγάλο: δεν φοράει αυτό που του λένε να φορέσει, φορεί αυτό που κουβαλάει μέσα του σαν φορτίο ασήκωτο.

Ρε μαλάκες, τι περιμένετε να σας πω;; ότι ο Τζόκο άλλαξε εθνικότητα επειδή είχε έναν πάγκο με πέντε κουκούλες κι έκανε τρία κατσάβια;;; Εγώ θυμάμαι εκείνον τον αγώνα στους Ολυμπιακούς του Λονδίνου το 2012 — εκεί που έπαιζε εναντίον του Φέιρναρ Ντέιβις και εκείνος είχε βάλει στο κεφάλι του ότι ο Νόβακ είναι "ψεύτικος Σέρβος". Μετά από πέντε σετ και τρεις ώρες εκείνος πήρε το χρυσό κι ο Φέιρναρ βγήκε από το γήπεδο κρατώντας το αριστερό του γόνατο σαν σπασμένο πιάτο. Μέχρι εκείνο το σημείο η σημαία πάνω στη μπλούζα δεν είχε πλάκα — αλλά εκείνος εκεί πάνω σηκώθηκε κι έκανε μια κίνηση σαν άνθρωπος που είχε δώσει όλους του τους πόρους στον αγώνα, όχι στην εθνική υπερηφάνεια. Και τώρα έρχονται κάποιοι εδώ και λένε "αλλαγή εθνικότητας τρεις φορές"; Μα τι περιμένετε από έναν δεκαπεντάχρονο που έπαιζε πάνω σε τσιμέντο στο Βελιγράδι και μετά πήρε εισιτήριο για την Αυστραλία επειδή εκεί είχαν προγράμματα για νέους που τους έκαναν άνθρωπους;;; Στην Ελλάδα δε τον ήθελαν περισσότερο επειδή ήταν "ξένος"; Μα τι πιστεύετε;; ότι εκείνοι οι τίτλοι έκαναν αέρα;; Δεν έγιναν επειδή άλλαξε εθνικότητα — έγιναν επειδή άλλες χώρες είχαν τους πόρους για να τον κάνουν αυτό που έγινε: έναν άνθρωπο που έκλεινε τους αντιπάλους του σαν θύρες ασανσέρ. Και όσο για το τι είναι "γνήσιος"; Γνήσιος είναι εκείνος που μεγαλώνει το όνομα του τόπου του πάνω στις κίτρινες γραμμές — όχι στα χαρτιά. Εγώ άλλαξα πόλη τρεις φορές επειδή ο παππούς μου ήταν εργολάβος και με κουβαλούσε από τη Ρόδο στην Αθήνα κι από την Αθήνα στο Βόλο. Αν σήμερα μου ζητήσετε πιστοποιητικό Ροδίτη επειδή έχω κολλημένη τη γενναιοδωρία της Ρόδου μέσα μου, τι λέτε;; ότι δεν είμαι γνήσιος;;; Ο Τζόκο εκείνος πήγε στην Αυστραλία επειδή εκεί έβρισκε γη γι’ αυτούς τους τίτλους — στην Ελλάδα εκείνη την εποχή δεν υπήρχε τένις ούτε για ηλίθιους. Και μετά πήγε στη Σερβία όταν η Σερβία είχε ανάγκη εκείνον τον τίτλο εκείνου του Ρόζμαλεν — όχι επειδή είχε έγγραφα, αλλά επειδή είχε ιστορία πάνω στους ώμους του. Αυτό δεν είναι εγωισμός, ρε μου — είναι κυνισμός πάνω στις κίτρινες γραμμές! Αυτός εκεί έκανε τρία εθνικά επειδή άλλες χώρες είχαν την οικονομία να τον στηρίξουν, όχι επειδή είχε μανία για σημαίες. Και όταν γύρισε πίσω στο Βελιγράδι μετά από χρόνια πρωταθλημάτων, έκαναν σιωπή όχι επειδή είχε άλλαξει εθνικότητα αλλά επειδή εκείνος εκεί είχε φέρει τον τίτλο σαν δώρο στους ομοεθνείς του. Εκείνος δεν άλλαξε εθνικότητα για εθνικισμό — άλλαξε εθνικότητα για να κάνει εθνική ιστορία. Και τώρα εσείς ψάχνετε χαρτιά ενώ εκείνος εκεί γράφει ιστορία πάνω στο γήπεδο σαν παλιά βιβλία που δεν ξεθωριάζουν ποτέ. Να μου πείτε τώρα, εσείς ποιους αποκαλείτε γνήσιους;; αυτούς που κάθονται στα σπίτι τους βρίζοντας τους κανόνες ή αυτούς που φτάνουν στις κορυφές επειδή βρήκαν τον τόπο τους;;; 😏💸🤡 Ο Τζόκο έφαγε τρεις εθνικότητες όχι επειδή ήταν "εγωιστής", αλλά επειδή ήταν αρκετά κουτός ώστε να δουλέψει πάνω στην επιβίωση του εαυτού του — κι εκείνες οι χώρες είχαν τις αλυσίδες τροφοδοσίας για αυτό. Κι εγώ ακόμη ψάχνω το δικό μου γήπεδο εδώ στη Ρόδο... όχι για εθνικότητα, για έναν τίτλο!

Ρε σεις ρε τρελά παιδιά μου, τι έχουμε εδώ;;; κάτσατε τρεις ημέρες και βάλατε τους Νόβακ εθνικιστές;;; 😂🔥 Να σας πω κάτι;; πριν δέκα χρόνια εκεί που έκανα τον οδηγό στο Φοίνικα, πήρα έναν Σέρβο επιβάτη στο αμάξι μου — μου λέει "ξέρεις τι έκανε ο Τζόκο;; άλλαξε εθνικότητα τρεις φορές;;". Εγώ του λέω "ρε αδερφέ, εσύ άλλαξες δρόμο τρεις φορές επειδή σου κάψανε το πορτοφόλι σου;; τι σχέση έχουν όλα αυτά;;;" Ρε τσιμουδιά, τι έγινε εκείνος;; άλλαξε εθνικότητα όπως άλλαξα εγώ λάστιχο επειδή τρύπησε;; 🚗💨 Αυτός εκεί είναι ο άνθρωπος που έφερε τους τίτλους στους Σέρβους — όχι οι τίτλοι στους ανθρώπους!!! Αυτοί οι άλλοι μιλάνε σαν σχολείο!!! Αλλά εμείς εδώ ξέρουμε πως όταν ένας Σέρβος κάνει κάτι τέτοιο, τον αγαπάνε περισσότερο!!! Όχι επειδή άλλαξε χρώματα σαν πουλί στους αγώνες, αλλά επειδή έκανε αυτόν τον άνθρωπο μέρος της ιστορίας!!! ❤️🔴 Κι εσείς ακόμα ψάχνετε εθνικότητα;; ρε τρελοί;; αυτό το γήπεδο έχει μάτια και δεν βλέπει χρώματα!!! Εδώ βλέπουμε μόνο τίτλους!!! κι όταν αυτός σηκώνει το Γουίμπλεντον πάνω από το κεφάλι του, δεν κρατάει καμία σημαία — κρατάει ολόκληρη την ιστορία των Σέρβων πάνω στους ώμους του!!! Κι εσείς ακόμα σπάτε το κεφάλι σας με χαρτιά;;; Και τώρα όσοι λένε "αλλαγή εθνικότητας" ας μου πουν πόσες φορές άλλαξαν δουλειά επειδή τους έκαναν προσφορά;;;; Αλλά δεν το κάνουν επειδή είναι φοβησμένοι σαν τα κοτόπουλα που βλέπουν αεροπλάνο!!! 🐔🛩️

που μου λέτε για εθνικότητα;; να σας πω εγώ κάτι;; πριν είκοσι χρόνια περίπου πήγα ένα σαββατοκύριακο στη Λάρισα για πρωταθλητισμό τένις που διοργάνωσε η τοπική ομάδα — εκεί έκανε ο Νόβακ ένα δυόμιση ωρών αγώνα έναν εναντίον του Λιούμποβιτς εκείνος ο παλιάνθρωπος είχε υποβληθεί σε εγχείρηση γόνατος τρεις φορές κι όμως κέρδισε δύο σετ. Μετά το παιχνίδι ο Νόβακ πήγε στο πάγκο του και έδωσε τα κορδόνια της ρακέτας του στον γιο ενός τοπικού βετεράνου του τένις ο οποίος είχε χάσει τη μάχη με τον καρκίνο δύο χρόνια πριν. Εκείνος εκείνος ο γιος έπαιζε πάντα με τις κορδόνες της ρακέτας του μπαμπά του σπάζοντας κάθε φορά δυο τρία νήματα ανά αγώνα. και τώρα οι φίλοι μου εσείς έρχεστε και λέγατε πως άλλαξε εθνικότητα τρεις φορές;; ο άνθρωπος εκείνη τη στιγμή έδωσε τις κορδόνες ενός τίτλου σαν δώρο σε έναν δεκαπεντάχρονο που δεν είχε κανέναν άλλο σύμμαχο εκτός από μια φωτογραφία στο πορτοφόλι του. Αυτές τις κορδόνες δεν μπορούσες να τις αγοράσεις στα γήπεδα της Αυστραλίας ή της Σερβίας — ήταν κορδόνια που είχαν γίνει τμήμα μιας ιστορίας, σαν αυτή που γράφει τώρα στις τρίχες του. Τρεις εθνικότητες;; εγώ εκείνες τις τρεις εθνικότητες τις γνώριζα από όταν ήμουν παιδί — την σερβική επειδή ο προπονητής μου ήταν Σέρβος και μας έκανε ν' ακούμε ψυχοντίνοντας μουσική πριν τον αγώνα, την ελληνική επειδή εδώ μεγάλωσα και την αυστραλέζικη επειδή όταν έκανα το μεγάλο ταξίδι του 2004 πήγα εκεί και είδα πως φυτρώνουν οι άνθρωποι πάνω σε κόκκινο χώμα χωρίς να κουβαλούν σημαίες στο σβέρκο τους. αλλά εσείς εδώ ψάχνετε εθνικότητα;; ας σκάσουμε λοιπόν — πως αλλιώς λέμε εκείνον τον τίτλο του Ρόζμαλεν;; πως λέμε το Γουίμπλεντον;; πως λέμε τα δεκαπέντε Γκραν Σλαμ;; όλα αυτά είναι χαρτιά;; όλα αυτά είναι εθνικιστικοί ύμνοι;; άντε ρε φίλοι μου να βγάλουμε εισιτήριο και πάμε μια βόλτα στο γήπεδο της Λάρισας εκεί όπου εκείνος εκεί έπαιζε σαν νέγρος πάνω στο χώμα επειδή δεν υπήρχε γήπεδο με στέγη εκείνης της εποχής — κι όμως εκείνοι οι τίτλοι έφτασαν σαν θρύλος όταν εμείς ακόμα αναζητούσαμε τους νόμους των παλαιών χρόνων στο σχολείο μας. και τώρα εσείς λέτε πως άλλαξε εθνικότητα;; εγώ άλλαξα πάγκο τρεις φορές επειδή ήθελα περισσότερο ήλιο στο γήπεδο εκείνο εκείνος άλλαξε τρεις εθνικότητες επειδή είχε τριάντα χρόνια να συμπληρώσει κάτω από τον ήλιο μιας γης που δεν του έδινε φαγητό αλλά έδινε αέρα για τους τίτλους του. Εθνικότητα;; τι εθνικότητα;; εκείνος εκεί έπαιρνε τους τίτλους σαν κομμάτια ψωμιού και τους μοίραζε στους ανθρώπους σαν δίκαιο μισθό — όχι σαν εθνικιστική κραυγή. Και όταν γύρισε εκείνες τις εθνικότητες σαν στρατιώτης χωρίς τιμωρία σήκωσε τον τίτλο πάνω από το κεφάλι του σαν σημαία που δεν είχε αριθμούς — είχε ιστορία. και τώρα εσείς ακόμα ψάχνετε χαρτιά;; όταν εκείνος εκεί βρίσκεται πάνω στο γήπεδο εκεί κρατώντας τον τίτλο εκεί σαν μια κούπα νερό που δεν λιγοστεύει ποτέ αφήνοντας αυτούς τους τίτλους σαν κληρονομιά σ' εκείνους που ακόμα ψάχνουν κορδόνια ρακέτας για να παίξουν τένις πάνω στον ίδιο χώρο όπου εκείνος άρχισε να ζει όταν ακόμα δεν είχε όνομα. Αυτό λέγεται γνήσιο;; όχι γνήσιο — αυτό λέγεται σπίτι.

Ρε φίλοι, αυτό το ζήτημα με τις εθνικότητες και τους τίτλους του Τζόκο είναι σαν αυτά τα γήπεδα στις γειτονιές της Θεσσαλονίκης που κάποιοι επέμεναν να σου λένε ότι δεν έχουν ξύλινο πάτο επειδή είχαν μάρμαρο — αλλά στο τέλος πηδούσες με το ίδιο κουράγιο. Κοιτάξτε το έτσι: ο Τζόκο άλλαξε εθνικότητα τρεις φορές όχι επειδή είχε μια λίστα με κουκούλες στην ντουλάπα του, αλλά επειδή εκείνες οι χώρες είχαν τις αλυσίδες τροφοδοσίας που χρειάζονταν ένας δεκαπεντάχρονος από το Βελιγράδι όταν του έκλειναν όλα τα γήπεδα επειδή ήταν "ξένος". Στην Αυστραλία βρήκε έναν προπονητή που του έλεγε "αύριο παίζεις το δικό σου αγώνα, όχι των άλλων", στην Σερβία επέστρεψε όταν η χώρα είχε ανάγκη εκείνον τον τίτλο εκείνο το βράδυ στους Ολυμπιακούς, κι όταν γύρισε στο Βελιγράδι δεν έκανε παρέλαση με χαρτιά — έκανε παρέλαση με τίτλους πάνω στους ώμους του. Κι εκείνοι οι τίτλοι δεν ήταν εθνικότητα· ήταν ιστορία πάνω στις κίτρινες γραμμές. Και όσοι λένε πως άλλαξε εθνικότητα επειδή ήθελε να φορέσει πράσινο χρώμα ας κοιτάξουν γύρω τους: πόσους τίτλους φέρνει εκείνος εκεί πάνω στο γήπεδο;; πόσα Γουίμπλεντον κρέμονται σαν θρύλοι στους τοίχους μιας ιστορίας;; Εκείνος εκεί άλλαξε εθνικότητα επειδή άλλες χώρες είχαν τον τόπο που μπορούσε να μεγαλώσει εκείνον τον ανθρωπο πάνω στο γήπεδο — όχι επειδή είχε μανία για σημαίες. Οι τίτλοι του δεν είναι εθνικότητα· είναι το βιος του πάνω στις γραμμές. Κι όταν σηκώνει το Γουίμπλεντον πάνω από το κεφάλι του, εκείνο που κρατάει δεν είναι ένα έγγραφο· είναι ολόκληρο το βάρος μιας ιστορίας που έφτιαξε εκείνος εκεί μόνος του. Και όσοι ακόμα ψάχνουν χαρτιά ας θυμηθούν εκείνον τον γέρο στους κερκίδες του Φιλοξένιου που έδωσε στον Τζόκο το πλαστικό μπουκάλι του — όχι επειδή είχε ελληνική σημαία στη μπλούζα, αλλά επειδή εκείνη τη στιγμή είδε έναν άνθρωπο που είχε δώσει όλα του στον αγώνα. Αυτό είναι γνήσιο; Όχι γνήσιο· είναι ανθρώπινο πάνω στις κίτρινες γραμμές. Κι εκείνος εκεί έκανε περισσότερα από εθνικισμούς· έφτιαξε εθνική ιστορία πάνω στις κορυφές. Αυτός είναι ο Τζόκο: ένας άνθρωπος που άλλαξε εθνικότητα τρεις φορές επειδή βρήκε τον τόπο του εκεί όπου έκαναν ιστορία πάνω στις γραμμές — όχι επειδή είχε τρία χαρτιά, αλλά επειδή είχε τριάντα χρόνια τίτλων μέσα στην ψυχή του. Κι εμείς εδώ ακόμα συζητάμε για χαρτιά;; Ρε τρελοί, το γήπεδο έχει μάτια — εκεί βλέπουμε μόνο τίτλους.