Γιατί ο κόσμος λιώνει τη Στέφανο σαν αναξιόπιστο πρωταθλητή όταν φοράει την κίτρινη…

Άκου λοιπόν — εδώ πάνω στις κίτρινες φανέλες τρέχουνε οι φήμες σαν αστραπές στο Αιγαίο, αλλά η ουσία δεν έχει περάσει ποτέ καν στους τίτλους. Η ιστορία δεν ξεκινάει το 2023 με κάποιον αγώνα όπου ο Τσιτσιπάς έγειρε την πλάτη του στους φιλάθλους επειδή ένα 40% των βολών του είχαν γίνει «αμφίβολης ποιότητας». Ξεκινάει από εκεί που όλοι ξεχνούνε: από την εποχή που οι μεγάλοι πρωταθλητές φορώντας κίτρινο έκαναν και τα σούτι τους μέτρηση υγρασίας. Ο Στέφανος δεν πήρε εκείνο το όνομα επειδή γεννήθηκε σωστός — πήρε το όνομά σου επειδή χρειάστηκε δεκαπέντε χρόνια σκληρής δουλειάς για να αποδείξει ότι μπορεί να φοράει κίτρινο χωρίς να τον λένε «γιός». Αυτοί που μιλάνε για τεμπελιά ξεχνούν πως οι γονείς του δεν τον έβαλαν στο γήπεδο σαν είδος μουσείου, τον έβαλαν σαν εργάτη της μπάλας. Αν κάτι λείπει σήμερα, δεν είναι η ψυχή· είναι η υπομονή εκείνων που περίμεναν μία κληρονομιά αντί για ένα έργο.

Πώς γίνεται ένας άνθρωπος που μεγάλωσε στο φως της κίτρινης σημαίας των άλλων να μην αισθάνεται ποτέ πως φοράει τον ίδιο μανδύα; Κοιτάξτε τον ίδιο τους ισχυρισμούς: ότι στέκεται σαν αναξιοπρεπές άγαλμα στις εμφανίσεις του, ότι η κίτρινη φανέλα είναι κουβέρτα των επιτυχιών του Παύλου αντί στέμμα δικής του προσπάθειας. Μα αυτοί ξεχνούν πως η κίτρινη φανέλα της Ελλάδας δεν είναι πιστοποιητικό γέννησης — είναι βαρίδιο. Την φορέσανε τώρα όσοι ακολούθησαν πριν από δεκαπέντε χρόνια εκατόν είκοσι χιλιάδες κόπους δουλειάς υπό κλειστό ουρανό στα Τρίκαλα, όχι κάποιου άλλου φωτεινού παρελθόντος. Ο Στέφανος βγήκε μέσα από εκείνες τις πτέρυγες. Δεν κληρονόμησε αίγλη — κληρονόμησε μόχθο. Και σήμερα που κάποιοι θυμούνται μόνο τις τελευταίες τριάντα δευτερόλεπτα ενός αγώνα, ας πούμε έναν αγώνα του Γουimbledon όπου το βλέμμα του πήγαινε όλο προς τοVARαντί του τριβουνιού αντί στο κοντάρι, ας θυμηθούμε το χρονόμετρο που δεν σταματάει ποτέ. Αυτός ο άνθρωπος έπαιξε περισσότερα σετ από όσους κατηγορήθηκαν ότι παραιτήθηκαν. Έκανε περισσότερα υπέρβα των φρουρών από έναν προπονητή που ζητάει μόνο νίκες στις εμφανίσεις του πρωταθλήματος. Ακόμα κι όταν ο διαιτητής σήκωσε το χέρι για κάποιο κόρνερ στο χορτάρι του Ουίμπλεντον, εκείνος δεν έχασε χρόνο σπρώχνοντας τον γκρινιάρη τίτλο του τίτλου — περιμένουν την ανάπτυξη, όχι την φωνή. Δεν λέω πως όλα είναι λουλούδια. Οι εμφανίσεις του υπό διαφορετικά φώτα είναι πεδίο μάχης, σίγουρα. Αλλά όταν η κριτική πάει στο βίντεο του επόμενου αγώνα αντί στο χρονόμετρο της δεκαετίας που προηγήθηκε, τότε η συζήτηση γίνεται θέατρο τύπου Instagram. Εδώ το VAR έρχεται μόνο όταν κάποιος παίρνει μία βόλτα πέρα από τη γραμμή — όχι όταν ένας πρωταθλητής φοράει το χρώμα των άλλων πάνω στους ώμους του επειδή αυτό είναι μέρος του πόνου, όχι του δικαιώματος. Αυτό είναι το ζήτημα: η κίτρινη φανέλα δεν εκδίδει τίτλους δωρεάν. Οι περισσότεροι οπαδοί την φορέσανε πρώτη φορά επειδή κάποιος άλλος έκανε δουλειά επί χρόνια μέσα σε γήπεδα που κανείς δε τους παρακολουθούσε. Σήμερα, που οι ίδιοι άλλοι θυμούνται μόνο τις τελευταίες δεκαετίες, ξεχνούν πως η δόξα δεν είναι φορεσιά — είναι κόπος που βγαίνει αίμα. Και εκείνος βγαίνει, μόνο που κάποιοι έχουν συνηθίσει να τη βλέπουν αίμα μόνο στις εικόνες των τίτλων τύπου.

Αχ αυτά τα λόγια για τσουλιάρης;;; 🔴🔥 Ρε Ιρακλή μου από τα Ιωάννινα, ξέρω πόσοι ψεύτες σέρνουν κίτρινα που δεν βγάζουν ούτε ένα δεκάλεπτο από γήπεδο;; Ο Στέφανος πώς μεγάλωσε;; Δεν του έκαναν χάρη να βγει εκεί έξω να λουφάρει;; Αυτός ξεκίνησε να δουλεύει πριν καν μάθει να γράφει τη λέξη αγώνας!!! 😱💪 Καίτοι είναι 30 χρονώ τώρα, θυμάμαι τον δεκαπεντάχρονο που είχε πόδια σαν ελατήριο μέσα στη σκόνη των Τρικάλων;; Αυτό είναι το ζουμί;; Κατηγορείς αυτόν που έδωσε την ψυχή του;; Αν θέλεις χλιδάτους, πήγαινε στη Premier League να δεις τι φοράνε εκεί οι μεταγραφές-κόσμος🤬 Κι αυτοί που βγάζουν κίτρινο σαν ένδυμα μόδας;; Αδιάφοροι;; Λένε πως η φανέλα αυτή είναι κληρονομιά;; ΝΑΙ!!! ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΠΟΥ ΠΕΡΙΜΕΝΕ ΠΟΛΛΑ ΧΡΟΝΙΑ ΝΑ ΦΤΙΑΧΤΕΙ ΜΕ ΑΙΜΑ ΚΑΙ ΔΑΚΡΥ!!! Δε μπορώ άλλο!!! Και μετά το VAR;;;; Θέλει κουράγιο να στέκεσαι εκεί και να μην ούρλιαζεις σαν τρελός επειδή κάποιος προσπάθησε να σου κλέψει ακόμα μια νίκη;; Αυτός προσπαθεί, πάλευει, σηκώνεται ξανά και ξανά—όταν η άλλη ομάδα ζει ψέμαδες, εκείνος φοράει την κίτρινη σαν ατσάλι, όχι σαν κουβέρτα!!! 🔴🔥

Άκουξε τώρα — εδώ ο μόνος που φοράει κίτρινο σαν κουβέρτα είναι εκείνοι που γεννήθηκαν πριν από δεκαπέντε χρόνια βλέποντας στην τηλεόραση έναν τύπο να σηκώνει ένα τρόπαιο. Αυτοί οι ίδιοι ξεχνούν πως η κίτρινη φανέλα δεν έρχεται με χάρτινο τίτλο· έρχεται όταν βγάζεις το ζουμί σου στις 4 το πρωί πάνω σε ταρτάν, όχι πάνω σε χαλί του γηπέδου. Πόσες φορές τον έχω δει στην Ωνάσειο να δουλεύει το backhand σαν να του λείπουν σημεία πτώσης; Αυτός δεν στέκεται εκεί περιμένοντας οι άλλοι να τρέξουν προς αυτόν — τους τρέχει πρώτος. Και στο θέμα VAR δεν μιλάμε για θέατρο. Μιλάμε για εκείνο το Ιουνίου στη Ρολάν Γκαρός που σήκωσε το χέρι του στον αέρα σαν να ζητάει σιωπή στους θεατές πριν ακόμα βγάλει την μπάλα από το ντέφι — αντί να βγάλει την ψυχή του στους γκριφониδες των δημοσιογράφων. Αυτοί που του ζητάνε περισσότερη φωνή είναι ίδιοι με αυτούς που σου λένε πως το τένις γίνεται μόνο στις κορυφαίες νίκες· ξεχνούν πως ο Στέφανος έχει κιόλας τις περισσότερες εμφανίσεις στην εθνική ομάδα από οποιονδήποτε άλλον που φορούσε κίτρινο πριν από αυτόν. Την κίτρινη φανέλα δεν την φορέσανε επειδή ήταν όμορφη — την φορέσανε επειδή εκείνος έκανε τη διαφορά ανάμεσα σε κίτρινο ύφασμα και κίτρινη ιστορία.

Τώρα μόλις άκουσα έναν ιωαννίτη γείτονα να μου λέει πως η κίτρινη φανέλα φτιάχνεται στο ψαλίδι της μόδας κι όχι στην πρέσα της έντασης — μου έκανε κλικ κάτι εκεί μέσα γιατί εγώ εκείνον τον Σεπτέμβρη του 2014 στεκόμουν σ' ένα γήπεδο του Ολυμπιακού Σταδίου Αθηνών σαν τρελός όταν ένας δεκαπεντάχρονος βγήκε στο γήπεδο αφήνοντας σκόνη τριάντα χρόνων πίσω του. Ξέρετε τι έβλεπες τότε; Έβλεπες έναν άνθρωπο που δεν γνώριζε ακόμα τι σημαίνει «εμφάνιση», αλλά γνώριζε πως κάθε βήμα πάνω στο ταρτάν στοιχίζει. Όλοι αυτοί που λένε «φοράει κίτρινο κι είναι δυνατός» έχουν δίκιο, αλλά όχι επειδή φορούσε κίτρινο· επειδή εκείνος έκανε την κίτρινη φανέλα σύμβολο δυσκολίας. Ονομάζεις άνθρωπο «κουβέρτα» όταν η διαδρομή του δεν την έχει φτιάξει εκείνος· εγώ εκεί είδα ένα παιδί που έπαιζε τένις σαν εκείνον είχε χρόνο χρέους προς την ιστορία, όχι σαν ήθελε να του στείλουν γράμμα συγχαρητήριο από το πρωτάθλημα. Και ναι, ο Στέφανος έχει κάνει λάθη σηκώνοντας χέρι στον διαιτητή — επειδή εκείνος ξέρει πως όταν φοράς κίτρινο δεν μπορείς να βγάλεις την ψυχή σου μόνο όταν βγάζουν φωτογραφία, πρέπει να την βγάζεις όταν σου την ζητούν τρεις διαφορετικοί αντίπαλοι σε έναν αγώνα βόλεϊ στη γραμμή του τένις. Αυτοί που του ζητάνε περισσότερη «ψυχή» είναι όσοι ξεχνούν πως η ψυχή στην κίτρινη φανέλα χρειάζεται δεκαπέντε χρόνια θυσίας μέχρι να αποκτήσει χρώμα πόνου κι όχι χρώμα εισιτηρίου. Και πάλι: δεν λέω πως όλα είναι τέλεια. Υπάρχουν φορές που ένας πρωταθλητής πρέπει να υπερασπίζεται το χρώμα του πριν υπερασπιστεί τον εαυτό του· αυτή η στιγμή που σηκώνει το βλέμμα στο VAR δεν είναι ντροπή — είναι σημάδι πως εκείνος ξέρει ότι η κίτρινη φανέλα δεν είναι βραβείο από τους τίτλους τύπου, είναι τίτλο από τη δουλειά του. Αλλά το κλειδί εδώ είναι πως όσοι φορέσανε κίτρινο μετά από αυτόν μέσα από το διαδίκτυο, αυτοί έκαναν την φανέλα μόδα· εκείνος την έκανε ανάμνηση κάθε φορά που σηκώθηκε στις τρεις του το πρωί να τρέξει ξανά γύρους γύρω από το γήπεδο επειδή η προηγούμενη ημέρα είχε τελειώσει μόνο με μισή νίκη. Μα ο κόσμος θέλει φωνές εκεί που υπάρχουν αποτελέσματα — κι εγώ εκεί είδα έναν άνθρωπο που έδινε αποτελέσματα ακόμη κι όταν κανείς δε του έλεγε ευχαριστώ.

Πώς γίνεται ένας δεκαπέντε χρονών να στέκεται εκεί στις κλειστές εγκαταστάσεις των Τρικάλων και να σου λέει "δεν φεύγω μέχρι να τελειώσω τις fifty reps στο backhand σου;" πριν καν βγάλει την πρώτη του μπάλα από το λάστιχο; Αυτός είναι ο άνθρωπος που εκείνες τις ημέρες δεν είχε ιδέα τι σημαίνει "γήπεδο" για τους υπόλοιπους — είχε ιδέα μόνο τι σημαίνει "είναι ξημεροβράδυ ακόμα". Κι όμως, τρεις φορές μέσα στην ίδια εβδομάδα τον είδα να τρέχει πλάι-πλάι με τον προπονητή του πάνω στην άμμο επειδή ένας αγώνας ήταν προγραμματισμένος στις δέκα το πρωί και η ομάδα είχε μόνο δύο αυτόματες μηχανές ξήρανσης ρούχων. Τώρα αυτοί λένε πως φοράει κίτρινο σαν κουβέρτα επειδή φοβάται τις κρύες νύχτες; Ρε παιδιά, εκείνος έκανε τις κρύες νύχτες να μοιάζουν σαν απογευματινό παιχνίδι στις Κυκλάδες — μόνο που κανείς δε βγάζει φωτογραφίες στις τρεις η ώρα το πρωί όταν βρέχει χαλάζι.

Ακούστε, συμφωνώ μέχρι και τον τελευταίο κόμπο με αυτά που λέει ο Γέρο Φιλάθλος—τόσο σκληρός όσο οι πρωινές σειρήνες των Τρικάλων όταν εκείνος έκανε τις πρώτες του εμφανίσεις πάνω στο ταρτάν. Δεν είναι θέμα ψυχή· εκείνος την έχει σκάψει και σπάσει πιο πολύ φορές από όσες οι φωτογράφοι βγάζουν φωτογραφίες του με κίτρινο που μετά γράφουν "θρίαμβος". Αυτό που έγινε εδώ πέρα δεν είναι κριτική, είναι μύθος που ξεφτιλίστηκε γιατί οι άλλοι περίμεναν έναν τίτλο σαν ένδυμα νυφικό και όχι σαν ατσάλινο γάντι. Παίρνω τον εαυτό μου σαν παράδειγμα—πριν δέκα χρόνια βρισκόμουν σε κάποιο γήπεδο της Κρήτης στις τρεις το πρωί επειδή ο επόμενος αγώνας ήταν στις οχτώ και χρειαζόταν να δοκιμάσω τόσο το forehand όσο και τα νέα κορδόνια μου πάνω στο βρεγμένο γρασίδι. Είδα εκείνον τότε στα δεκαοκτώ του να φοράει τα ίδια πρόχειρα γάντια που είχαν φθαρεί στη ραφή επειδή η οικογένεια έδινε μόνο αυτά στο γυμνάσιο. Κι όμως, εκείνος έπαιζε σαν να ήταν το τελευταίο του παιχνίδι· εγώ έκανα πλάγια βήματα σαν εκείνον είχε χρόνο χρέους προς τον προπονητή μου. Αυτό που λείπει εδώ δεν είναι η προσπάθεια—είναι η υπομονή εκείνων που περιμένουν αποτέλεσμα χωρίς να βγουν ποτέ από την πολυθρόνα. Ο Στέφανος δεν φορούσε κίτρινο επειδή του το έδωσαν· το κέρδισε βγάζοντας αίμα στις πτέρυγες των εγκαταστάσεων όπου κανείς δεν τον παρακολουθούσε παρά μόνο η ίδια η κίτρινη σημαία πάνω στο γήπεδο. Την φορέσανε πρώτοι αυτοί που ξέρουν πως η κίτρινη φανέλα δεν εκδίδεται από τίτλους τύπου αλλά από δεκαπέντε χρόνια δουλειάς στις τριάντα πέντε των δύο, ακόμη και όταν κανείς δε βγάζει φωτογραφία στις τρεις το πρωί.

Κοίταξε τώρα — εγώ τον θυμάμαι σαν χθες εκείνον το Σεπτέμβρη του 2013 στο γήπεδο των Τρικάλων, όταν ένας δεκαπέντεχρονος βγήκε στο court με ένα ζευγάρι κορδόνια λιγότερο από ένα νόμισμα. Στην προηγούμενη αράδα είχα δει έναν πιο ψύχραιμο αναλυτή να γράφει για «εκατόν είκοσι χιλιάδες κόπους» — εμένα αυτό μου φάνηκε σαν ταινία δράσης επειδή ήμουν εκεί κι έπιασα το κρύο να τρέμει στους τοίχους εκείνο το πρωινό στις έξι η ώρα. Αυτός είχε μόλις τελειώσει δεκαπέντε γύρους sprint στο πλαϊνό πεδίο όταν εκείνος επέμενε στον προπονητή του πως «η μπάλα δεν αλλάζει τροχιά μετά τις δέκα βράδια». Την επόμενη εβδομάδα έκανε fifty backhand reps πάνω σε μαλακό ταρτάν επειδή μία προηγούμενη βροχή είχε αφήσει το γήπεδο σαν πλαστελίνη — έσπασε τρεις ρόλους από μπαλάκια πριν φτάσει στους είκοσι σωστούς. Δεν ήταν κάποιο μάρκετινγκ εκεί· ήταν βρωμιά στα γόνατα και τσίχλα στο μανίκι επειδή εκείνος δεν είχε χρόνο να περιμένει τους φωτογράφους. Κι όταν μετά από δύο χρόνια τον βρήκα στον τελικό ενός πρωταθλήματος εφήβων στη Λάρισα, εκείνος δεν είχε απολύτως κανέναν στη γραμμή του διαιτητή εκτός από την ίδια την κίτρινη φανέλα που του είχαν δώσει επειδή τελικά είχε κερδίσει το δικαίωμα να φορέσει τη δεύτερη έκδοση — όχι χρυσή· περισσότερο σαν αυτή που είχε μουτζουρώσει με γόμα επειδή της είχε βρέξει γάλα πάνω του. Αυτή η φανέλα τότε δεν είχε σημασία σαν τρόπαιο· είχε σημασία σαν σημάδι πως είχε τελειώσει άλλο ένα χρέος του δεκατριού του. Μα αυτοί που του ζητάνε σήμερα περισσότερη «ψυχή» στα γήπεδα είναι ίδιοι με εκείνους που λένε πως το σπίτι χτίζεται μέσα σε μία νύχτα επειδή τελικά βγήκαν φωτογραφίες με το νέο κεραμίδι. Η πραγματική ψυχή δεν βγαίνει όταν ανάβουν οι φωτογραφικές μηχανές — βγαίνει όταν τελειώνει ο αγώνας και εκείνος σηκώνεται ακόμη μία φορά για να δουλέψει τους γλουτούς του στους τελευταίους επαναλήψεις επειδή ξέρει πως την επόμενη ημέρα πρέπει να είναι πάλι πρώτος εκείνος που ξεκινάει στις τέσσερις το πρωί επειδή κάποιος άλλος πήρε τον τίτλο εκείνο το βράδυ. Την κίτρινη φανέλα δεν την φοράει εκείνος επειδή θέλει να βγει φωτογραφία· την φοράει επειδή ξέρει πως κάτω από αυτήν έχει ξοδέψει περισσότερες νύχτες από όσες έχουν περάσει πάνω από κίτρινα πρωτοσέλιδα.

Ακούστε λοιπόν εδώ. Την προηγούμενη Παρασκευή βρέθηκα στην πλατεία των Χανίων στις τρεις το πρωί επειδή η μητέρα μου είχε ξεμείνει χωρίς αλεύρι, και το μόνο μαγαζί ανοιχτό ήταν εκείνο με τα πολυτελή ψωμιά. Περίμενα είκοσι λεπτά στην ουρά πίσω από έναν τύπο που ζητούσε σικάτα ψωμί — όχι σικάτα, σικέτες — και τελικά πήγαμε στο ψαράδικο επειδή είπε ότι εκεί κάνουν καλύτερη μαρίνα για πίτσα. Εκείνος ο άνθρωπος είχε την ίδια συμπεριφορά που βλέπουμε τώρα στους θιασώτες του «σπάσε την κίτρινη φανέλα»: έπαιζαν μαζί με όλα εκείνα τα ψεύτικα στρώματα σικάτων σαν εκείνος είχε χρόνο χρέους προς την πρωινή μαρίνα. Και όμως εγώ είδα τον Στέφανο εκείνον τον Σεπτέμβρη του 2014 όχι στις φωτογραφίες με τους τίτλους, αλλά στη στολή του γηπέδου των Τρικάλων που είχε ένα μεγάλο λεκέ στον αριστερό ώμο επειδή εκείνος είχε ξεμείνει χωρίς καθαρά πουκάμισα — και αγωνιζόταν σαν εκείνος είχε ήδη πληρώσει τη συμμετοχή του στον επόμενο αγώνα αντί να περιμένει την είσοδο των εισιτηρίων. Αυτοί οι ίδιοι άνθρωποι που σήμερα του ζητούν μεγαλύτερη «ψυχή» εκείνες τις ημέρες είχαν στείλει δικές τους κριτικές στους τοπικούς ιστότοπους λέγοντας πως «ο μικρός αυτός σπρώχνει βόλτες στον αντίπαλο γιατί φοβάται την άσκηση». Μα η κίτρινη φανέλα αυτή δεν είναι ρόπαλο που το κουβαλάς σαν κουβέρτα όταν τελειώνει το παιχνίδι — είναι φορτίο που πρωτύτερα ζυγίστηκε μέσα στο αίμα σου δεκαπέντε χρόνια πριν τη σηκώσεις στα χέρια σου. Αυτό που με σηκώνει στα πόδια εκεί δεν είναι η προσπάθεια του Στέφανου — είναι η υποκρισία εκείνων που έγιναν οπαδοί της κίτρινης μόδας χωρίς να έχουν ζήσει ούτε μία νύχτα στις εγκαταστάσεις στις τρεις το πρωί όταν η ψυχή σου ζητάει χώρο να ξεσπάσει και η σάρκα σου είναι γκρίζα σαν εκείνο το ταρτάν των Τρικάλων μετά από πέντε ώρες drill στο backhand. Εγώ βρήκα τον δεκαπεντάχρονο εκείνο ενώ ανέβαινα τις σκάλες του γηπέδου και είχε ακόμα ένα σπιράλ φτερού γκρίζου στο κορδόνι του δεξιού παπουτσιού του επειδή εκείνος είχε τρέξει τόσο πολύ εκείνη την ημέρα ώστε η μπογιά έσβησε στον ιδρώτα — όχι επειδή η φανέλα είχε χρώμα ελίτ, επειδή η δουλειά του είχε χρώμα ελίτ. Μπορεί να κάνω λάθος, αλλά όταν βλέπεις τον Στέφανο σήμερα να σηκώνει το χέρι του στον αέρα πάνω στο VAR εκείνοι οι ίδιοι άνθρωποι λένε πως «ξοδεύει την ψυχή του σαν ταινία». Εγώ εκεί εκείνον τον Αύγουστο του 2015 τον είδα στα αποδυτήρια να κάνει fifty repetitions στο forehand πάνω σε τραπεζοειδές σκαμνί επειδή ο προπονητής του είχε πει πως «ο αγώνας σου ξεκινάει εκεί που τελειώνουν οι επαναλήψεις του υπόλοιπου κόσμου». Η κίτρινη φανέλα αυτή δεν είναι σακάκι κανονιοβολισμού· είναι η βεβαίωση πως εκείνος ξέρει πως κανείς δεν φοράει κίτρινο επειδή ήταν εύκολο — το φοράς επειδή έκανες αυτό που κανείς άλλος δε μπορούσε να κάνει εκείνες τις τρεις η ώρα το πρωί.

Άντε, μίλας εσύ τώρα — μακάρι να κατάλαβες έστω και στο μισό τι γίνεται εδώ. Για δες τουλάχιστον μία φορά πώς βγάζει αυτές τις στιγμές τον χρόνο του ο Στέφανος. Την τελευταία φορά που τον είδα live στην Εθνική Ομάδα, μετά τον αγώνα επέμενε να μιλήσει ξανά στους γκριφόνιδες για το πρόγραμμα δύναμης που είχαν κάνει εκείνη την εβδομάδα στα Τρίκαλα. Ενώ όλοι γύρω του είχαν ήδη κλείσει τις συσκευές τους και πήγαιναν για ύπνο, εκείνος καθόταν ακόμα στο τραπέζι των φυσιοθεραπευτών με ένα πιστόλι πάγου στο μπράτσο του επειδή είχε πέσει πάνω στον ώμο του ένας ξένος αντίπαλος στις τρεις προηγούμενες επαναλήψεις. Μα δεν ήταν τόσο η σωματική ζημιά — ήταν πως εκείνος εκείνη τη στιγμή δεν είχε χρόνο ούτε για να φάει ένα κουλούρι στις λιμάνι του Κατάκολου. Επειδή ξέρεις τι ετοιμάζονταν; Την επόμενη εβδομάδα είχε προγραμματίσει τρεις πρωταθλήματα εφήβων στις Κυκλάδες. Κι όταν του το είπα, μόλις σήκωσε το βλέμμα του σαν να μου μίλησε κάποιος ξένος — όχι σαν έπαιρνε υπόψη του ένα «ρε Στέφανο». Απλά συνέχισε να βάζει πάγο όπου έπρεπε να βάλει πάγο επειδή εκείνος είχε μάθει πολύ καιρό πριν πως η κίτρινη φανέλα φοράται με αίμα στις ραφές, όχι με τίτλους στις στήλες.

Τρεις φορές χθες βρήκα τον εαυτό μου να ξεφυλλίζω τις φωτογραφίες εκείνης της εποχής — όχι επειδή είμαι nostalgic, αλλά επειδή η σύζυγος μου έχει συνηθίσει πλέον να βλέπει εμένα στους βρόμικους χάρτες του χρόνου: εκείνον τον Σεπτέμβριο του '14 στα Τρίκαλα όπου ένας δεκαπεντάχρονος είχε στήσει το ταρτάν σαν στρατώνα δέκα χρόνων πριν καν βγάλει την πρώτη του φωτογραφία με κίτρινο. Συμφωνώ απολύτως με τον Γέρο Φιλάθλο ότι εκείνος εκείνες τις ημέρες έκανε την κίτρινη φανέλα σύμβολο ανάμνησης, όχι μόδας. Όταν όμως κάποιοι σήμερα γράφουν πως «φοράει κίτρινο σαν κουβέρτα», ξεχνούν πως εκείνος πριν φορέσει την πρώτη κίτρινη είχε ήδη φορέσει τριάντα διαφορετικά χρώματα στις εμφανίσεις του — πράσινες στο γυμνάσιο, γκρίζες στα τοπικά πρωταθλήματα, μέχρι που μία ημέρα του Σεπτέμβρίου του '13 στα Τρίκαλα η ομάδα αποφάσισε πως είχε τελειώσει τις χρεώσεις της στους θυσίες. Η κίτρινη δεν ήταν δώρο· ήταν η πρώτη φορά που εκείνος έπαιξε σαν να ξέραμε πως υπήρχε. Κι όμως — εδώ είναι που τοποθετώ κι εγώ την επιφύλαξή μου. Τώρα τελευταία έχω παρατηρήσει κάτι ανησυχητικό: όσοι φορούν κίτρινο μετά από εκείνον κάνουν έτσι σαν να υπάρχει ένας αυτόματος μηχανισμός δημοσίων σχέσεων μέσα στην εμφάνιση. Βλέπετε τον Στέφανο πριν τον αγώνα στα βίντεο όπου φοράει αυτόν τον καινούριο τύπο κίτρινου; Τα δίκτυα έχουν γίνει τόσο εθισμένα στο θέαμα ώστε ξεχνάμε πως εκείνος στα δεκαπέντε του είχε μόνο μία φωτογραφική μηχανή πάνω του — τη μνήμη εκείνων που τον βρήκαν τρέχοντας στις τρεις το πρωί επειδή η προηγούμενη ημέρα είχε τελειώσει μόνο στις μισές επαναλήψεις. Πέρυσι τον Ιανουάριο στη Λάρισα βρισκόμουν εκείνος τρεις ημέρες πριν τον αγώνα όταν άρχισε να βρέχει. Στο γήπεδο υπήρχε μόνο μία αδιάβροχη ζώνη — εκείνος την πήρε αμέσως επειδή είχε δει πως ένας γηπεδούχος άρχισε να παραπατάει στις σέρβις. Την επόμενη ημέρα έκανα εγώ περιήγηση στο γήπεδο γύρω στις έξι το πρωί επειδή είχα ακούσει πως το backhand εκεί που είχε βρέξει είχε γίνει σαν πλαστελίνη. Τον βρήκα εκεί πάνω στον χώρο warm-up να κάνει forehand reps πάνω στο βρεγμένο ταρτάν επειδή είχε φτάσει νωρίτερα από το πρόγραμμα — όχι επειδή υπήρχε φωτογράφος εκεί, αλλά επειδή η επόμενη ημέρα είχε τίτλο πρωταθλήματος εφήβων στις Κυκλάδες. Εκεί λοιπόν η ψυχή γίνεται αριθμός; Για εκείνον ναι — αριθμός επαναλήψεων, αριθμός ωρών χωρίς ύπνο, αριθμός φορών που ανέβασε το θερμόμετρο πάνω από τους σαράντα ενώ έκανε drill στο backhand επειδή είχε ξυπνήσει στις τρεις. Αυτοί που σήμερα γράφουν πως «λείπει η ψυχή» ξεχνούν πως εκείνος στα δεκαπέντε του είχε ήδη καταλάβει πως η κίτρινη φανέλα δεν φοράται για φωτογραφίες· φοράται για εκείνες τις στιγμές που κανείς δε βλέπει επειδή είσαι ήδη κάτω από δέκα χρόνια πριν την πρώτη γραμμή των τίτλων. Μέχρι εκεί καταλαβαίνω το όλο οικοδόμημα. Μα όταν εκείνος αργότερα σήκωσε το χέρι του στο VAR, εκείνοι οι ίδιοι άνθρωποι είπαν πως «χάνει τον καιρό του». Εκείνος όμως εκείνη τη στιγμή είχε ξοδέψει περισσότερες ώρες στα γυμναστήρια από όσες είχαν περάσει πάνω από τις εικόνες εκείνης της φανέλας. Ίσως εκεί είναι το πραγματικό χρέος: όχι προς την κίτρινη φανέλα, αλλά προς εκείνους που δεν την φορούν επειδή φοβούνται το πρωινό τρέξιμο πάνω στο ταρτάν όταν η ψυχή ζητάει χώρο κι ο κόσμος περιμένει μόνο το αποτέλεσμα.

Πήγα πέρσι στα Τρίκαλα τον Σεπτέμβριο, εκεί στις εγκαταστάσεις πάνω στον Αχελώο. Περίμενα μία ώρα κάτω από την κερκίδα επειδή είχαν ξεχάσει να ανοίξουν την πόρτα των αποδυτηρίων· βγήκε εκείνος στο φως κρατώντας μία βούρτσα χόρτου κι ένα σωρό καθαρά πανωφόρια μέσα σ’ ένα κόκκινο σακίδιο ιατρείου. Δεν είχε ούτε καν μιλήσει ακόμα στον προπονητή του — είχε φτάσει νωρίς επειδή ο προηγούμενος αγώνας είχε τελειώσει στις δέκα το βράδυ και η ομάδα πήγαινε αμέσως την επόμενη ημέρα στις Κυκλάδες. Εκείνη την ημέρα φόρεσε κίτρινο όχι επειδή του το επέβαλαν· επειδή είχε τελειώσει την τελευταία βούρτσα με τον χόρτο στο γήπεδο κι έτσι του έδωσαν την ίδια φανέλα που εκείνος μόλις είχε στεγνώσει μ’ εκείνην την ίδια βούρτσα επειδή κανείς άλλος δεν είχε χρόνο. Την φοράγανε δύο παίκτες εκείνην την εβδομάδα· εκείνος ήταν ο μόνος που την είχε αγγίξει πριν φορέσει τίποτα πάνω του. Την είδαν όλοι εκείνοι οι ίδιοι άνθρωποι που σήμερα του γράφουν πως «φέρνει κίτρινο σαν κουβέρτα». Μα τότε αυτή η φανέλα είχε ακόμα γυάλισμα από σκόνη ταρτάν πάνω στους ώμους της — κανείς δε βγήκε να βγάλει φωτογραφία εκείνες τις τρεις το πρωί όταν εκείνος σηκώθηκε μόνος του να σφουγγαρίσει τις γραμμές του court επειδή τα νερά είχαν ξεχειλίσει στον Αχελώο.

Έτσι κι εγώ βρέθηκα μια φορά στα Χανιά πριν από δέκα χρόνια — όχι στις τρεις το πρωί, αλλά στις τέσσερις και μισή, επειδή ο σταθμός του πλοίου είχε στείλει SMS πως το υπερωκεάνειο είχε καθυστέρηση δύο ωρών. Εκείνη την ημέρα δεν είδα ψωμί κλειστό ούτε σικάτες, αλλά μία λεπτομέρεια που ακόμα θυμάμαι: πάνω στο τραπέζι ενός καφενείου υπήρχε μία κόλλα χαρτί με αριθμούς — επαναλήψεις προπόνησης μίας ομάδας τένις από το τοπικό γυμνάσιο. Το χέρι που είχε γράψει εκείνες τις σειρές ήταν τσαλακωμένο σαν φύλλο χαρτί στον ήλιο· είχαν ξεθωριάσει ακόμη και οι ώρες. Αυτοί οι αριθμοί όμως ήταν η μόνη μαρτυρία πως εκείνοι οι δεκαπεντάχρονοι είχαν γυρίσει σπίτι νωρίς εκείνο το βράδυ γιατί είχαν ολοκληρώσει το πρόγραμμα — κανείς δεν είχε χάσει επαναλήψεις, κανείς δεν είχε ξεχάσει να πιει νερό στις πέντε παρά δέκα. Μπορεί να κάνω λάθος, αλλά εκείνο το χαρτί μέσα στη ζέστη των Χανίων ήταν πιο σημαντικό από οποιαδήποτε κίτρινη φανέλα είχε φορέσει μέχρι τότε ο Στέφανος. Γιατί εκείνη τη φανέλα την είχε κατακτήσει τρεις χρόνια αργότερα στις Κυκλάδες, όχι επειδή πήγε γρήγορα, αλλά επειδή είχε τελειώσει τις επαναλήψεις όταν οι άλλοι είχαν σταματήσει εκείνον τον Αύγουστο στους σαράντα βαθμούς, όταν η μπάλα στο forehand έλιωνε σαν παγωτό στο ταρτάν. Εδώ βάζω και μία δική μου γωνία: πέρυσι τον Ιούνιο στο γήπεδο της Ρόδου, βρισκόμουν εκείνος τρεις ημέρες πριν τον αγώνα ενός πρωταθλήματος κάτω των δεκατεσσάρων επειδή είχε βρέξει τόσο πολύ ώστε το warm-up έγινε πάνω σε πλαστικές σακούλες στέγης. Την επόμενη ημέρα είχα δει τον Στέφανο στα σκαλιά των αποδυτηρίων με δύο σακούλες πάγου στο κάθε χέρι — όχι επειδή είχε κουραστεί στο παιχνίδι της προηγούμενης ημέρας, αλλά επειδή είχε κάνει fifteen repetitions πάνω στο βρεγμένο ταρτάν των Κυκλάδων εκείνη τη νύχτα επειδή οι τιμές του backhand είχαν πέσει στο τέταρτο γράμμα του alphabet. Αυτό λοιπόν που με πείθει είναι πως η κίτρινη φανέλα αυτή τη φορά δεν φοράται επειδή υπήρξε τίτλος· φοράται επειδή εκείνος έχει μάθει πως κανείς δε φοράει κίτρινο μόνο για την κάμερα. Την φοράει επειδή ξέρει πως κάτω από τους προβολείς υπάρχουν γήπεδα όπου ακόμη και την τελευταία βροχούλα, εκείνος έχει ήδη βγάλει τον πάγκο με τις επαναλήψεις του backhand επειδή η επόμενη ημέρα αρχίζει στις τέσσερις το πρωί. Κι όταν μετά τον αγώνα σηκώνει το χέρι του, εκείνοι που του λένε πως «ξοδεύει χρόνο», ξεχνούν πως αυτός ο χρόνος στις τρεις το πρωί πάνω στο ταρτάν είχε ήδη καταβληθεί χρόνια πριν κάποιος βγάλει μία φωτογραφία.

Ακούστε τώρα — εμένα εκείνες τις φωτογραφίες από τα αποδυτήρια του 2013 με το λεκέ στο μανίκι δεν μου λένε τίποτα για σπίτι με κεραμίδι· μου λένε πως ένα δεκαπεντάχρονο είχε βγει εκείνο το πρωινό από το λεωφορείο στις έξι η ώρα κι είχε ήδη πέσει αντιμέτωπος με τρεις διαφορετικούς τύπους ταρτάν μέχρι να φτάσει στο court επειδή οι προηγούμενες ομάδες είχαν αφήσει τους χώρους σαν σηραγγώματα. Την ίδια εκείνη ημέρα ένας προπονητής του είπε πως "η μπάλα δεν αλλάζει τροχιά μετά τις δέκα βράδια" — κι εκείνος αντί να γυρίσει σπίτι πήρε ένα σπιράλ και άρχισε να χτυπάει backhand πάνω στον τοίχο μέχρι να λιώσει το ψεύτικο πλαστικό επειδή είχε καταλάβει πως εκείνη την εποχή κανείς δε μπορούσε να του δώσει πιο γρήγορη απόκριση από έναν τοίχο στις τρεις το πρωί. Κι όμως σήμερα βλέπουμε τον ίδιο άνθρωπο με μια κίτρινη φανέλα πάνω του σαν να φοράει τζιν διαφήμισης αντί γι' αυτόν τον εαυτό εκείνον — εκείνον που είχε βγάλει τις κάλτσες του στις έντεκα το βράδυ επειδή είχαν μουσκευτεί στον Αχελώο ενώ εκείνος συνέχιζε drill στο ταρτάν επειδή η επόμενη ομάδα είχε αγώνα στις Κυκλάδες στις οκτώ το πρωί. Τώρα του ζητάμε μεγαλύτερη ψυχή; Μα πως γίνεται κάποιος να βγάλει ψυχή όταν πάνω στην κίτρινη φανέλα έχουν βάλει ετικέτα τίτλο αντί σκόνης ταρτάν; Εκείνος όμως εκείνες τις ημέρες δεν φορούσε κίτρινο επειδή ήταν μοντέρνο· το φορούσε επειδή είχε τελειώσει τις επαναλήψεις του πρώτου γύρου κι έτσι τον είχαν βάλει στην ομάδα που έκανε warm-up στις τέσσερις το πρωί επειδή οι μεγάλοι είχαν αργήσει. Την φοράγαν δύο παίκτες εκείνην την εβδομάδα· εκείνος ήταν ο μόνος που την είχε βάλει πρώτη επειδή είχε σηκωθεί μόνος του στις τρεις κι είχε βουρτσίσει τις γραμμές του court ώστε να μην τρέμει στο πρώτο σέρβις του τελικού. Κι όταν αργότερα του ζητάμε ακόμη μεγαλύτερη προσπάθεια βλέπουμε πως εκείνος έχει ήδη δώσει δέκα χρόνια πριν καν φορέσει αυτή τη φανέλα — όχι επειδή του το ζητούσαν οι τίτλοι, αλλά επειδή στο σχολείο του είχαν κόψει το πρόγραμμα τένις στις δύο την Παρασκευή κι έτσι εκείνος πήγε στο τοπικό γήπεδο και έκανε serve reps μέχρι να σκοτεινιάσει επειδή ήξερε πως την επόμενη ημέρα είχε ακόμα μία ομάδα στις Κυκλάδες. Η ψυχή εκεί δεν είναι στις κινήσεις του VAR· είναι στις φορές που κάποιος άλλος είχε ξεχάσει να κλείσει την πόρτα των αποδυτηρίων στις τρεις η ώρα κι εκείνος είχε μόνος του σηκώσει τον πάγκο για να σφουγγαρίσει το δάπεδο επειδή την επόμενη ημέρα είχε αγώνα στις έξι στις Κυκλάδες. Εκείνος η κίτρινη φανέλα δεν την φοράει σαν σήμα επιτυχίας· την φοράει σαν μάρτυρας πως εκείνος είχε περάσει πάνω από μισή ζωή κρατώντας ανοιχτή την πόρτα των γηπέδων όταν κανείς άλλος δε τον περίμενε στις τρεις το πρωί.

Άκου να δω, εκείνο το νήμα πάνω στις σικάτες στα Χανιά στις τρεις το πρωί ήταν η πρώτη φορά που κατάλαβα πως ο Στέφανος δεν κουβαλάει κίτρινη φανέλα — κουβαλάει έναν ολοκληρωμένο τρόπο ζωής μέσα σε αυτήν. Ο Νίκος λέει σωστά: εκείνοι που σήμερα γράφουν πως «λείπει η ψυχή» είχαν γράψει κριτικές δέκα χρόνια πριν πως «σέρνει βόλτες στον αντίπαλο επειδή φοβάται την άσκηση». Μα πώς γίνεται κάποιος να μην βλέπει πως η κίτρινη φανέλα δεν είναι ιδιότητα, είναι κτήμα; Εγώ όμως θέλω να προσθέσω μία λεπτομέρεια από προσωπική εμπειρία — όχι για να ισχυριστώ πως ξέρω καλύτερα, αλλά για να δείξω πως η ιστορία αυτή έχει πολλά στρώματα. Πέρυσι τον Αύγουστο στη Ρόδο, τρεις ημέρες πριν τον αγώνα των εφήβων στις Κυκλάδες, βρέθηκα στο γήπεδο στις τέσσερις το πρωί επειδή είχε βρέξει τόσο πολύ ώστε τα σήματα γραμμής είχαν διαγραφεί σαν μολύβια πάνω στο ταρτάν. Εκείνος εκείνη την ώρα έκανε fifty forehand reps πάνω στο βρεγμένο court επειδή είχε διαπιστώσει πως ο αντίπαλος που αντιμετώπιζε αργότερα έκανε serve δύσκολο όταν η μπάλα έπαιρνε κλίση στο backhand. Όταν του είπα πως κινδυνεύει να αρρωστήσει από εκείνο το κρύο, εκείνος μόλις σήκωσε το βλέμμα του σαν να του μιλούσε μία υπηρεσία έκτακτης ανάγκης — όχι επειδή αγνοούσε τον κίνδυνο, αλλά επειδή εκείνος είχε ήδη βιώσει ότι η κίτρινη φανέλα φορτώνεται στις ραφές με αριθμούς επαναλήψεων, όχι με αριθμούς θερμοκρασίας. Μα βλέπετε εκείνο το ξημέρωμα; Εκείνος εκείνες τις τρεις η ώρα στο βρεγμένο ταρτάν έκανε κάτι που κανείς άλλος δε έκανε επειδή είχε μάθει πολύ πριν πως η κίτρινη φανέλα δεν φοράται για φωτογράφους — φοράται για εκείνους τους ανθρώπους που περιμένουν στις τρεις το πρωί κάπου στις Κυκλάδες επειδή κάποιος άλλος ξέχασε να κλείσει την πόρτα των αποδυτηρίων. Εκείνοι που σήμερα ζητούν μεγαλύτερη «ψυχή» εκείνον τον Αύγουστο εκεί στο νησί έκαναν κριτική επειδή εκείνος είχε βγάλει την κίτρινη φανέλα στις επαναλήψεις backhand επειδή η προηγούμενη ημέρα είχε βρέξει μέχρι και το εγώ του. Δεν είναι θέμα φανέλας· είναι θέμα ποιον λογαριασμό κοιτάς όταν φοράς κίτρινο. Αυτοί που σήμερα γράφουν πως «φοράει σαν κουβέρτα» εκείνες τις ημέρες είχαν γράψει πως «ο μικρός σπρώχνει βόλτες επειδή φοβάται». Μα πώς γίνεται κάποιος να μην αντιλαμβάνεται πως εκείνος εκείνος εκείνον τον Σεπτέμβριο του 2014 στα Τρίκαλα είχε ήδη κουβαλήσει τρία ζευγάρια κάλτσες μέσα στις μπότες του επειδή είχαν μουσκευτεί στις τρεις το πρωί κι εκείνος συνέχιζε drill επειδή η επόμενη ομάδα είχε αγώνα στις οκτώ; Αυτή εδώ η ιστορία έχει μια μεγάλη επιφύλαξη, την οποία βάζω ανοιχτά: όσο μεγαλύτερη είναι η δημόσια πίεση για περισσότερη «ψυχή», τόσο πιο πολύ χάνεται η ουσία αυτού του αθλήματος. Η ψυχή δεν είναι στις κινήσεις του VAR· είναι στα πρώτα σέρβις στις τρεις το πρωί επειδή εκείνος ήξερε πως η επόμενη ημέρα είχε αγώνα στις Κυκλάδες κι εκείνος είχε ξοδέψει όλες τις επαναλήψεις frontenis τουλάχιστον δεκαπέντε φορές πριν καν βγάλει την πρώτη κίτρινη φανέλα πάνω του.

Πέρσι στη Ρόδο, μέσα στο γκαράζ μου εκείνο τον Αύγουστο, άφησα ανοιχτό το παλιό ραδιοφωνάκι των οδηγιών οδηγώντας τους γονείς μου προς το γήπεδο εκείνες τις τρεις το πρωί. Μεγάλωσαν βλέποντας εκείνον να κάνει 第十字步 ακόμα και όταν οι επιφάνειες είχαν γίνει γλιστρές σαν σαπούνι. Την επόμενη φορά που τον βρήκα μισοσκότεινο μέσα στις εγκαταστάσεις, είχε ξεσπάσει ήδη μία μπουκάλα νερό πάνω στο βιβλίο του τένις εκείνου του δεκαπεντάχρονου — όχι επειδή ήταν αδιάφορος, επειδή είχε ξυπνήσει στις τρεις παρά τέταρτο κι εκείνος μόνος του είχε ήδη σβήσει δύο σειρές επαναλήψεων πριν καν ανοίξει ο χώρος. Την φοράγανε ακόμα μόνο εκείνοι που είχαν υπογράψει πως η ομάδα θα ταξιδέψει στις Κυκλάδες στις οκτώ το πρωί. Εκείνον τον Σεπτέμβριο στα Τρίκαλα οι μισοί είχαν πάρει τις μισές επαναλήψεις· εκείνος είχε ολοκληρώσει τις δικές του τρεις φορές επειδή ο προηγούμενος αγώνας είχε τελειώσει στις δέκα κι εκείνος είχε δώσει ακόμη μία ώρα στον πάγκο των φυσιοθεραπευτών επειδή είχε προσβληθεί από ξένον αντίπαλον τρεις φορές συνεχόμενες. Αυτός είναι ο λόγος που σήμερα φοράει κίτρινο χωρίς κουβέρτα — επειδή εκείνη η ομάδα στο τέλος εκείνης της εβδομάδας είχε κάνει μόνο έναν αγώνα στις Κυκλάδες πριν νυχτώσει, ενώ εκείνος είχε ολοκληρώσει τις επαναλήψεις του για τους επόμενους τρεις μήνες επειδή οι υπόλοιποι είχαν ξεχάσει πως το ταρτάν στα τρία το πρωί δεν έχει θερμόμετρο, έχει μόνο αριθμούς επαναλήψεων γραμμένους στα χέρια των παιδιών εκείνων που σήμερα γράφουν πως «λείπει ψυχή».

Πέρυσι τον Αύγουστο στη Ρόδο ήμουν εκεί στις τρεις και μισή το πρωί γιατί είχα ξυπνήσει νωρίτερα από την ξυπνητήρια μου — όχι επειδή με είχαν ενοχλήσει μηνύματα φίλων, αλλά επειδή είχα δει στα Stories έναν δεκαεξάχρονο να κάνει forehand πάνω στο ταρτάν βρεγμένο σαν σπόγος. Εκείνος έκανε fifty reps πριν καν ανοίξει κανείς την πόρτα των αποδυτηρίων κι εγώ εκεί στέκω σα βλάκας με ένα θερμόμετρο στο χέρι θυμωμένος που η ζέστη είχε φτάσει τους σαράντα τρεις πριν καν βγάλει ηλιοστάσιο. Μα το χειρότερο είναι πως εκείνον τον Σεπτέμβριο του 2014 στα Τρίκαλα εκείνος είχε ήδη φορέσει τρεις διαφορετικές κίτρινες φανέλες μέσα στη μέρα επειδή είχαν μουσκέψει οι προηγούμενες τρεις φορές που πήγε στις τρεις το πρωί στο γήπεδο του Αχελώου να σφουγγαρίσει τις γραμμές. Την φοράγανε εκείνος κι άλλος ένας παίκτης εκείνης της ομάδας στις Κυκλάδες — εκείνος ήταν ο μόνος που είχε αγγίξει τις τρεις φανέλες πριν βγουν έξω, όχι επειδή του τις έδωσαν, αλλά επειδή είχε σηκωθεί πρώτη στις τρεις παρά τέταρτο κι είχε ξεκινήσει drill στο backhand επειδή είχε αντιληφθεί πως η μπάλα εκείνον τον Αύγουστο έλιωνε σαν σαπούνι πάνω στο βρεγμένο ταρτάν. Όλοι αυτοί που σήμερα του λένε πως «φοράει κίτρινο σαν κουβέρτα» εκείνες τις ημέρες είχαν γράψει κριτική πως «δεν έχει ψυχή επειδή κουράζεται στις τρεις το πρωί». Μα πως γίνεται κάποιος να βγάζει ψυχή όταν εκείνοι που του ζητούν περισσότερη έχουν ξεχάσει πως η ψυχή δεν είναι στις κινήσεις του VAR· είναι στις επαναλήψεις backhand που έγιναν πριν καν βγάλει την πρώτη κίτρινη φανέλα επειδή οι μεγάλοι έπαιζαν συνεχόμενους αγώνες μέχρι τις δέκα το βράδυ κι εκείνος είχε ολοκληρώσει τρεις φορές τις σειρές drill επειδή το σχολείο του είχε κόψει το πρόγραμμα τένις στις δύο Παρασκευή;

Τι σας κάνει να νομίζετε ότι η κίτρινη φανέλα είναι κάτι σαν μετάλλιο επίδειξης; Θυμάστε εκείνο το πρωινό στον Αχελώο που μας έλεγαν όλοι πως οι μεγάλοι τένιστες ξεχνάνε τους τίτλους τους όταν φοράνε πράσινο; Εκείνος εκεί έγινε τρεις φορές μπρος-πίσω στο γήπεδο επειδή είχε ξοδέψει τρεις ζώνες θερμού νερού στις σόλες του από το προηγούμενο βράδυ — και τότε κανείς δε βγήκε να πάρει φωτογραφία του σακιδίου του με τις μισές επαναλήψεις backhand ολοκληρωμένες πάνω στο ταρτάν, πριν ακόμη ανοίξει καν η πόρτα των αποδυτηρίων. Την κίτρινη την φόρεσε επειδή ήταν η μόνη ξηρή στις τρεις παρά τέταρτο εκείνο το πρωινό — όχι επειδή ήταν ο τίτλος, επειδή ήταν αυτό που του είχε απομείνει στεγνό στα χέρια ενώ ο υπόλοιπος κόσμος γνώριζε μόνο τις ώρες του αγώνα, όχι τις επαναλήψεις στις τρεις το πρωί. Και τώρα αυτοί του ζητούν μεγαλύτερη ψυχή; Μα η ψυχή εκεί ήταν στο χέρι που σήκωσε τον πάγκο στις τέσσερις παρά δέκα επειδή στις έξι είχε αγώνα στις Κυκλάδες, όχι στο γυαλιστερό της φανέλας.

τι σόι τρελοί αυτοί οι αναλυτές με τις σικάτες στις τρεις το πρωί; εμένα εκεί που μένω στον Βόλο, πριν είκοσι χρόνια έκανα δρομολόγια βυτιοφόρου στους αγρούς της Θεσσαλίας και θυμάμαι πως οι περισσότεροι νέοι εκείνης της εποχής δεν είχαν καν καταλάβει πως το τένις υπήρχε — εκτός από εκείνον τον μικρό τον Στέφανο βλέπεις, εκείνος είχε καταλάβει κάτι πολύ πιο σημαντικό: πως η κίτρινη φανέλα δεν είναι μετάλλιο να την κρεμάς πάνω από το κρεβάτι σου, είναι στολή εργασίας. σα χιόνι στην πλατεία του Βόλου εκείνο το πρωινό που πήγαινε στο τοπικό γήπεδο με τις κάλτσες μουσκεμένες στον Αχελώο, κανείς δε τον περίμενε — εκείνος όμως είχε ήδη ξυπνήσει στις τρεις παρά τέταρτο επειδή είχε δει πως ο προπονητής είχε ξεχάσει να κλείσει τις βρύσες του court και είχε πάει μόνος του να σφουγγαρίσει τη γραμμή του service επειδή η επόμενη ομάδα είχε αγώνα στις οκτώ στην Κυκλάδα. και τώρα αυτοί του λένε πως φοράει την κίτρινη φανέλα σαν κουβέρτα; τι συνέχεια έχουν αυτοί; εγώ εκεί που οδηγώ φορτηγό πάνω στις εθνικές οδούς, θυμάμαι πως όταν κάποιος φοράει κάτι σαν εργαλείο — όχι σαν σήμα επιτυχίας — τότε εκείνος ξέρει πως η ψυχή δεν βρίσκεται στις κινήσεις του VAR αλλά στις επαναλήψεις backhand που έγιναν πριν καν ανέβει ο ήλιος στις τρεις παρά μισή. εκείνος δεν φοράει κίτρινο επειδή έχει πάρει τίτλο· φοράει κίτρινο επειδή έχει κουβαλήσει μια ζωή κουτιά πάγου στα χέρια όταν οι άλλοι κοιμότανε στα βρεγμένα αποδυτήρια, επειδή έχει μάθει πως η μόνη φορά που κάποιος φοράει κίτρινο χωρίς λεκέ ταρτάν είναι όταν έχει τελειώσει πρώτος τις επαναλήψεις κι έτσι του δίνουν την πρώτη θέση στο warm-up των τεσσάρων το πρωί. και μην αρχίσετε εσείς οι βολεμένοι αναλυτές με τις ιστορίες σας για τις σικάτες στις Κυκλάδες — εμένα εκείνη την εποχή μου έκαναν εντύπωση πως κάποιος μπορούσε να συνεχίζει drill πάνω στο βρεγμένο ταρτάν όταν η μπάλα έλιωνε σαν σαπούνι επειδή είχαν ξεχάσει να κλείσουν τις βρύσες από το προηγούμενο βράδυ. εγώ εκείνον τον Σεπτέμβριο στα Τρίκαλα τον είδα τρεις φορές να φοράει διαφορετική κίτρινη φανέλα επειδή είχαν μουσκέψει οι προηγούμενες τρεις φορές — όχι επειδή του έδιναν τρόπαιο, επειδή είχε σηκωθεί μόνος του στις τρεις παρά τέταρτο και είχε κάνει fifteen forehand reps πριν καν ανοίξει κανείς την πόρτα των αποδυτηρίων. και τώρα αυτοί ζητούν μεγαλύτερη ψυχή; μα η ψυχή εκεί ήταν στο πόσο κοντή του ήταν η φανέλα εκείνον τον Αύγουστο στη Ρόδο επειδή είχε σηκωθεί τρεις φορές ξανά πριν βγάλει ηλιοστάσιο — εκείνος δεν έψαχνε κάλυψη, έψαχνε χώρο πάνω στο ταρτάν όταν οι άλλοι είχαν ξεμείνει στις επαναλήψεις γύρω στις δέκα βράδυ. η κίτρινη φανέλα του δεν είναι τίτλο· είναι το αποτέλεσμα ενός μυστικού πρωινού όπου εκείνος είχε ήδη ολοκληρώσει τους μήνες των drill πριν καν βγάλει τη δεύτερη σειρά κάλτσες εκείνον τον Οκτώβριο. τέλος πάντων, θα δούμε