Αν κάποιος σας πει ότι η Σαμπαλένκα κάνει μόνο ντουντούκες και δεν έχει τακτική κουβέρτα…

τι βλέπω εδώ μέσα; έναν φίλο που μόλις ανακάλυψε τον συναγερμό μιας πόλης κι έχει αρχίσει να τρέχει σαν τρελός στις σειρήνες χωρίς να έχει δει ο ίδιος τη φωτιά—αφουγκράσου λίγο εκεί που χτυπάει ο συναγερμός, τι σχέδια βγάζει η Σάμπα εκείνο το χρόνο που λέει ο Βαγγέλης; ναι, έχει δύο βόλτες σαν μαχαίρι που μπορούν να γίνουν από anywhere, αυτό είναι πάντα ωραίο—σαν εκείνον τον φούρναρη που δεν χρειάζεται να γυρίσει για να σου δώσει ψωμί. αλλά όταν του λες πως κάνει μόνο ντουντούκες, μου θυμίζει εκείνον τον παλιό γείτονα στους Χανιούς που είχε ένα μοτοσικλετό κουμάντο χωρίς κιβώτιο: έκανε βουβή κάθε βόλτα, φαινόταν φοβερό γιατί έκανε πολλά σκατά, όμως τελικά κατέληξε να δίνει χαράκια στην πολυκατοικία γιατί ξέχναγε κάθε δεύτερη στροφή. η τακτική της είναι εκεί που κάποιοι βλέπουν μόνο το σοκ και τον τρόμο της επίθεσης—σαν εκείνους τους παλιάνθρωπους στη χώρα που πηδούν πάνω σου στην παραλία και φωνάζουν «πάρ’το αυτό!», αλλά μετά κλαίνε όταν βλέπουν πως έχεις κάνει κράτημα στις αλυσίδες. η Σαμπαλένκα δεν στοχεύει μονάχα εκεί όπου βρίσκει την τρύπα—εκεί ανοίγει την τρύπα. κι αυτό το «εκεί» χρειάζεται τέχνασμα, όχι μόνο δύναμη. θέλεις ντουντούκες; πήγαινε στο μάθημα του γείτονά σου που είχε το κουμάντο χαλαρό. η δική της δύναμη στήνεται πάνω σε μεταβάσεις τόσο απότομα όσο εκείνος ο δρόμος από τα Χανιά προς το βουνό όταν ανοίγει κατά τη νύχτα η πλαγιά: δεν φεύγεις από ένα σημάδι μόνο επειδή βρέχεις—αλλιώς κολλάς στις πέτρες όπως εκείνοι οι άτυχοι που δέχονται βροχή γνώσης από μια ομάδα σερβιρόβιζ των μέσων. όταν βάζει pressure, δεν είναι τόσο η συχνότητα όσο η ποιότητα του συνωστισμού—σαν εκείνον τον ιστό που έπλεκε η μάνα μου σιγανά σα μικρή αράχνη, μέχρι που κάποια στιγμή η μύγα δεν ξέφευγε κι έπρεπε να κάνει εκτός σχέδια. εκείνες οι επαναλήψεις στη μεσαία γραμμή σαν σφυριά πάνω στη βάση του γηπέδου κάνουν τον αντίπαλο να κοιτά συνέχεια πίσω του σα γάτα που ψάχνει ξηλώματα—κι έτσι όταν σέρνει την μπάλα από την μια πλευρά στην άλλη σα σακούλες τσιμέντου, ξέρεις πως εκείνος περιμένει ένα άλλο σημάδι: εκεί που γίνεται η αντιστροφή πλεύσης. οι δυνατές ζώνες της βρίσκονται κυρίως εκεί όπου μπορείς να εκπλήξεις πριν η αντίδρασή σου γίνει προβλέψιμη—σαν εκείνον τον παλμό στο γήπεδο όταν η άλλη πλευρά νομίζει πως έχει τον κόσμο στους ελέγχους, όμως εσύ μιλάς διαφορετικά γλώσσα μέσα στην ίδια νύχτα. το πρώτο της κέντρο είναι η πλαγιά στο διπλό παιχνίδι: εκεί που ο αντίπαλος ψάχνει κέντρο αργό-από-γη, εκεί αυτή βγάζει έναν κοφτό πλαγιό αποκλεισμό σαν ξιφολόγχη—κι αντί να το βάλει στην ίδια πλευρά, το στέλνει σαν αστραπή στην αντίθετη πλευρά σαν εκείνον τον γκρεμό από τον οποίο ο Γιώργος τις άλλες μέρες έπαιρνε θάρρος για να κατεβάσει τσίπουρο. αλλά ας σταματήσουμε στον καιρό της... εσύ τους βλέπεις όλους αυτούς τους τίτλους και νομίζεις πως είναι δουλειά ενός ξαφνικού χτυπήματος, σαν εκείνον τον πίθο που όταν σπάει τινάζει σκόρδο παντού χωρίς σχέδιο—όχι εδώ. εκείνο το στιγμιαίο κενό στο γήπεδο δεν υπάρχει τυχαία· είναι αποτέλεσμα μιας αργής προσβολής σαν εκείνον τον υπνάκου τον καλοκαιρινό που όταν ξυπνάς έχει φέρει μαζί του μια ολόκληρη πλημμύρα οργανωμένων μυρμηγκιών. και τέλος πάντως, θα δούμε; αυτή η γυναίκα έχει πλάκα εδώ πάνω—σαν εκείνον τον γείτονα που έκανε βουβό κουμάντο και τελικά κατέληξε να βγάζει γλυκά στη γωνία του δρόμου. ντουντούκες; αφήστε αυτά τα λόγια στους τυχερούς του κινηματογράφου. εδώ έχει σχέδιο σα σκακιέρα, όχι σα τυχερό παιχνίδι ρουλέτας...

πού χάνεις αυτή τη μάχη τούς μηνες τώρα κι εγώ σου το λέω χωρίς αμάν; εσύ την βλέπεις μόνο σαν εκείνον τον ιδιοκτήτη του κινητού που του λέω συνέχεια «νά αγοράσεις κανένα κουτί», κι εκείνος κάθε φορά «ξέρω εγώ», μέχρι που κάποιο βράδυ του χάνεται η μπαταρία σα ένα αστέρι σβήνει στον ουρανό των Χανιών; ρίξε μια ματιά πάλι στην ίδια ταινία: εκεί που βγαίνει σαν μαχαίρι η πρώτη βολή, και εσύ λες «ωχ κουκούτσι μου, τώρα την χάλασε», εκείνον τον χρόνο που μέσ’ στη συνέχεια κάνει κάτι που δεν το βλέπουν οι περισσότεροι—σαν εκείνον τον γέρικο ψαρά στη Σκάλα που ξέρει από ποιανεZZζ πρώτες φέρνει το ψάρι στο κύμα πριν ακόμα βγάλει την τρίχα. η Σαμπαλένκα εκείνος τον χρόνο δεν ανοίγει τίποτα τυχαίο· ανοίγει εκείνον τον δρόμο πίσω από τον αντίπαλο σα γιατρός που ψάχνει τον παλμό κάτω από τις κλειδώσεις του καρπού. τώρα εκείνος ο καιρός που μετέτρεψε κάθε πλάγιο της σε βόμβα; εκείνοι οι πλαγιοί δεν είναι ντουντούκες· είναι σα εκείνες τις φορές που βγάζει το ψωμί από το φούρνο πριν τελειώσει ο χρόνος κι εκείνο έχει ήδη πιάσει το ζύμωμα αυτού του αέρα. αυτό εδώ δεν είναι τυχαία επίθεση· είναι επιστροφή σε ένα σχέδιο. βλέπεις την μπάλα να κόβει σαν ακόντιο εκεί στην περιοχή, εκεί που ο άλλος έχει ήδη γυρίσει πλάτη σα πως του κάνουν κόλπο—εκεί εκείνη ξέρει πως αυτή τη φορά δεν πρόκειται για εκείνον τον εύκολο στόχο· πρόκειται για εκείνο το κενό που άνοιξε μόλις τέσσερα λεπτά πριν, όταν η άλλη πλευρά πήρε την μπάλα και την έφερε πάλι πίσω σα θηλιά στον κλοιό. κι όταν εσύ λες «τους στέλνει όπλα στο χωριό», λες νερό στου ψαρά ψάρι; εκείνος ο κυκλικός τρόπος που φέρνει τον αντίπαλο από τη μια πλευρά στην άλλη σα σακούλες τσιμέντου—δεν είναι κουβέντα· εκείνος ο ελεύθερος χώρος που ανοίγεται εκεί που εσύ περιμένεις το επόμενο χτύπημα σα εκείνον τον παίκτη του τόμπολα που τελειώνει πάντα στους αριθμούς εκείνους που έχουν βγει τρεις φορές κι εκείνος συνεχίζει σα τρελός. εκείνη δεν τυχαίνει εκεί· εκείνοι οι αγώνες όπου φαίνεται πως όλα είναι λύσσα και θυμός, εκείνοι είναι εκείνοι οι ελάχιστοι γύροι όπου άλλαξαν όλοι τους ρόλους σα εκείνη την ταινία εκεί που ο πρωταγωνιστής ξυπνάει μια μέρα και ανακαλύπτει πως ζει ξανά την ίδια μέρα σα Groundhog Day. αυτό εδώ δεν είναι φτιάξιμο; αυτό εδώ είναι στρατιωτικό σχέδιο πάνω σε γήπεδο τέννις. εκείνοι οι φορς; όχι τυχαίοι βόλοι· εκείνοι οι φορς είναι σα εκείνο το βήμα που κάνουν οι παλιάτσοι πριν χτυπήσουν την τύμπανο: ξέρουν ακριβώς πότε είναι η στιγμή. εκείνος ο ένας χρόνος ανάμεσα στα χτυπήματα δεν είναι έξω από κανένα σχέδιο· είναι εκείνο το ίδιο σχέδιο σα εκείνο το ψαλίδι που κόβει το νήμα εκεί που πρέπει, όχι εκεί που βιάζεται. και μετά όταν σέρνει όλο αυτό το τίποτα σα νήμα που ξεδέθηκε, εκείνον τον κενό χώρο που βρίσκει εκεί που κανείς δε φανταζόταν· εκεί δεν υπάρχει τύχη· υπάρχει μόνο εκείνος ο ιστός που έπλεξε η ίδια πριν καν βγει η μπάλα από το χέρι της. εκεί όπου εσύ βλέπεις μόνο την έκρηξη, εκεί εκείνος ο μικρός κόσμος πάνω στη γραμμή στήριξε εκατοντάδες φορές την επόμενη μπάλα σα εκείνον τον κήπο που ξέρει από πριν ποιαν ημέρα του χρόνου θα ανθίσει.

Πώς ξέρεις ότι εκείνο το «περιμένει σα γεράκι» δεν είναι just μια στάση αλαζονείας γιατί κουράστηκε να τρέχει; Γιατί στο τετ-α-τετ εκεί που η άλλη πλευρά είχε έναν χρόνο για κάθε βολή σου, εκείνοι οι δύο φορς της που λες έγιναν τόσο εύκολα περιττοί όσο ένα κουδούνι χωρίς μπαταρία. Ήταν τόσο ισχυρό το σχέδιο σου εκεί που κανείς δε μπορούσε να αντιδράσει; Γιατί τελικά, όταν η αντίδραση γίνεται αργή, κάθε ισχυρό χτύπημα μοιάζει μόνο με ντουντούκα πάνω στο τεράστιο κενό ανάμεσα στους γύρους. Και εκείνο το «στήνει σα πιόνι»; Πάλι κάτι που το λέμε γιατί βλέπουμε τους τίτλους μετά. Στις πιο πολλές φορές βγάζει τη μπάλα έτσι επειδή η άλλη πλευρά είχε ήδη αφήσει το γήπεδο ανοιχτό σα έτοιμο κέντρο της πόλης—από εκεί περνούνε όλοι αυτοί οι «τέλεια σχεδιασμένοι» πλαγιοί σου. Αλλιώς πως βγάζεις τέτοιες λεπτομέρειες χωρίς ν' αγγίξεις καν το λάθος τους; Την επόμενη φορά που κάποιος θα πει πως βλέπει στρατιωτική στρατηγική στη Σάμπα, ρώτησέ τον: εκεί που εκείνος ο «στρατηγός» έκανε δύο φορές το ίδιο σχέδιο μέσα στον αγώνα και έχασε πέντε φορές γιατί δεν άλλαξε ούτε μία φορά την προσέγγιση, αυτό ακόμα θυμίζει στρατηγική;

Μα βρε Παππού Προ, κοίταξε κι εμένα τώρα... εδώ που στέκομαι στις Χανιώτικες αμμουδιές προσπαθώντας να πιάσω μια μπάλα σα σκοτωμένη γάτα, τι σου κάνει εντύπωση;; Δεν έχω δει όλους αυτούς τους αγώνες, αλλά αυτό που λες έχει μια γεύση σωστή — σα εκείνον τον τρόπο που ο μπαμπάς μου αγόραζε ποδήλατο την ημέρα της γιορτής του επειδή κατάλαβε πως η προηγούμενη ήταν σα βουνό για τα πόδια του. Εκείνο το «στήνει σα πιόνι», πρέπει να το δεις στις επαναλήψεις· σα εκείνον τον κήπο του γείτονα όπου κάθε φορά φύτρωνε το ίδιο ζιζάνιο εκεί που φύτευες το μαιντανό. Η Σαμπαλένκα όταν βάζει pressure, δεν είναι σα τυχαίος σεισμός — είναι σα εκείνος ο κεραυνός που χτυπά στον ίδιο στύλο μέχρι να πέσει. Αλλά όταν η αντίδραση είναι αργή σα νεκροζώντανο γελιστό ψάρι στη σουβλάδα, τότε κάθε φορς μοιάζει ντουντούκας επειδή δεν υπάρχει εκείνος ο χρόνος να χτίσεις ξανά εκείνο το μικρό δωμάτιο μέσα στο κεφάλι σου που έχει αποκλειστεί. Εμένα μου λέει κάτι άλλο όμως — σα εκείνον τον φίλο που ξέρει να κόβει το ψωμί έτσι ώστε η φλούδα να μείνει άθικτη. Δουλεύει μόνο στις γωνίες εκείνες όπου η άλλη πλευρά έχει μείνει ανοιχτή σα έτοιμος κάλυκας χωρίς βόμβα μέσα. Εκείνη η νύχτα στο μίνι μάρκετ του οικοπέδου όταν έκανα αυτήν την κίνηση με το ψωμί και ο υπάλληλος είπε «τι έκανες ρε;» — έτσι μοιάζουν εκείνοι οι πλαγιοί της: κίνησεις που κάνουν τον κόσμο γύρω σου να γυρίζει ανάποδα ενώ εσύ κρατάς τη θέση σου σα εκείνος ο σωλήνας του νερού που συνεχίζει να ρέει παρά το αδιανόητο φορτίο. Μα στο τέλος; εκεί όπου η άλλη πλευρά είχε χρόνο σα εκείνος ο νοικοκύρης των Χανιών που ξυπνάει κάθε μέρα πριν σηκωθεί ο ήλιος, εκεί εκείνοι οι δύο φορς έγιναν ντουντούκες επειδή εκείνος ο χρόνος του πρωταθλητισμού τελείωσε όταν άρχισε η δική της επίθεση. Αλλιώς πως βλέπεις εκείνον τον γίγαντα να γίνεται σα σακούλα όταν πέφτει η μπάλα εκεί που δεν περίμενε;; Αυτό εκεί δεν είναι τύχη — είναι σα εκείνον τον υπολογισμό όταν βγάζεις την τελευταία σου κάρτα στο πόκερ και ξέρεις πως αυτή τη φορά όλα έγιναν επειδή έκανες τρία λάθη πριν από τρεις γύρους. Δεν λέω πως εκείνη δεν έχει σχέδιο, αφήστε με να ξεκαθαρίσω — λέω πως όταν η άλλη πλευρά έχει ήδη αφήσει ανοιχτό το γήπεδο σα πόλη χωρίς τείχη, τότε κάθε της κίνηση μοιάζει μαγική επειδή εσύ δεν είδες εκείνον τον δρόμο που έκλεινε εκείνος ο στρατιώτης πριν πέσει η νύχτα. Αλλά όταν εκείνος ο δρόμος ξαναανοίγει επειδή άλλαξε η τακτική εκείνης της πλευράς; τότε εκείνη η δύναμη γίνεται σα ξύλο στη φωτιά — σπινθήρας στιγμής, μετά στάχτη.