Τι απομένει τελικά από την εντύπωση όταν ξεφλουδίζεις την αμφίβολη φήμη του Τσιτσιπά

Κοίτα τι έχεις γράψει εσύ εκείνος εκεί στέκεται σαν τον φρουρό μιας ξενοιασιάς που δεν υπάρχει πια. Την πρώτη φορά που τον είδα στη live μετάδοση του Γουίμπλεντον το 2017 τον έφαγα με τα μάτια όπως έφαγε εκείνος εκεί τη μάτσα της γυναίκας στο Βόλο — έναν άνθρωπο που γνωρίζει τρεις κινήσεις, τρία τέρματα, τρία μπουκάλια κενά και μία ιστορία μισής δεκαετιάς γιατί δεν βγήκε έξω από τις γωνίες. Τρία χρόνια κορυφή χωρίς τίτλο σπουδαίου πρωταθλήματος είναι πολύ περισσότερο από ιστορικό γεγονός: είναι η εικόνα ενός ανθρώπου που ξέρει ότι όταν γυρίσει ανάποδα την κάρτα του αγώνα εκείνη τη στιγμή όλες οι κινήσεις βγάζουν έναν αριθμό από την ίδια στήλη. Ρίξε μια ματιά στο πόσο συχνά χάνει στις μεγάλες μέρες όταν κάποιος του σπάσει την πρώτη σερβίς — όχι σαν τυχαία σύμπτωση, αλλά σαν βεβαιότητα. Το backhand cross-court του δεν είναι πια η διέξοδος· έχει γίνει η σειρήνα κινδύνου που όλοι ξέρουν να ακούνε. Από τα Μαδρίτη 2022 μέχρι το Γουίμπλεντον του ίδιου χρόνου οι αντίπαλοι βλέπουν πως όταν πιέζουν εκείνον τον αριστερό ώμο, εκείνος γυρίζει σαν ρολόι χρονόμετρου: πέντε εκατοστά πάνω στο τμήμα εδάφους που έχει χαρακτηρίσει σαν "δική του" περιοχή, τρεις κινήσεις ύστερα, άλλο ένα τρίτο του αγώνα πάει. Μηχανή; Ναι. Αλλά μηχανή που τρέχει μεν, προχωράει δε. Και τι γίνεται στις μεταβάσεις; Εκεί είναι που ο Στέφανος μοιάζει σαν εκείνος ο φίλος σου που έχει τελειώσει το γυμνάσιο μαζεύοντας ψηφιακά αυτοκόλλητα: ξέρει ποιο κουτάκι να ανοίξει, αλλά ποτέ δεν βρήκε τον τρόπο να τα βάλει στη σειρά ώστε να σχηματίσουν σχέδιο. Στις μεγάλες αποκρούσεις του πρώτου σερβίς μένει στάσιμο σαν πίσω μέρος τραπέζης μνήμης που στέκεται εκεί χωρίς δυνατότητα επέκτασης, ενώ ο αντίπαλός του έχει ήδη δύο δρόμους ανοιχτούς. Στις μικρές κινήσεις πίσω από τη γραμμή υπηρεσίας όλα μοιάζουν γρήγορα, όμως η απόσταση μέχρι το επόμενο σουτ είναι τόσο μεγάλη όσο η ουρά στο αεροδρόμιο όταν χάνεις την πτήση σου λόγω καθυστέρησης. Πέρα από όλα αυτά όμως υπάρχει κάτι ακόμα χειρότερο: η φήμη του δίνει την ψευδαίσθηση ενός ανθρώπου που ξέρει τι κάνει. Κι όμως όταν ξεκλειδώσεις την εικόνα βλέπεις ένα πρόγραμμα που γράφτηκε πριν από δέκα χρόνια και έκτοτε δεν ενημερώθηκε παρά μόνο στα υποδείγματα — όπως εκείνοι οι χάρτες των smartphones που παλιώνουν σαν ντομάτες μέσα σε βδομάδα χωρίς σύνδεση στο ίντερνετ. Οι ίδιοι οι παράγοντες γύρω του αλλάζουν ρότα κάθε δεκαοκτώ μήνες, σαν να ψάχνουν συνεχώς έναν αλγόριθμο που δε βρίσκουν επειδή δεν υπάρχει. Τέλος πάντων, όταν κάποιος μου λέει πως ο Στέφανος έχει χαρακτήρα και βάθος ψυχής, του δίνω δίκιο μόνο για το βάθος — σκάβοντας όμως βλέπω πως πρόκειται για κενό βαθύ όσο η πισίνα μιας πολυκατοικίας όταν τελειώνεις το νερό και σου μένει μόνο η ανάμνηση της εμπειρίας. Αυτός δεν έχει σύστημα· έχει μόνο ένα σωρό σπασμένα κομμάτια ενός αυτούσιου πιάτου που κάποτε ήταν ολοκληρωμένο. Κι έτσι ενώ ο κόσμος γύρω του έχει πιάσει τον παλμό του σύγχρονου τένις — βλέπε Αλκαράθ, Σίνερ, κλπ. — εκείνος συνεχίζει σαν να αγοράζει πάλι νερό στην αγορά του Βόλου χωρίς να έχει αντιληφθεί πως η στάμνα αυτή φορά χάθηκε πριν από καιρό.

τι περιμένεις να σου πω τώρα εσύ... ότι ο Τσιτσιπάς δεν έκανε τίποτα σωστά; ότι η ομάδα του είναι σπασμένη; ότι ο κόσμος έχει δίκιο όταν τον βρίζει επειδή δεν κερδίζει; εντάξει, πάμε να το δούμε αλλιώς λοιπόν. εγώ τον θυμάμαι ακόμα εκείνον τον Οκτώβριο του 2017 στο Γουίμπλεντον, όταν εκείνος ο λεπτοκαμωμένος νέος από την Ελλάδα έβγαλε εκτός αγώνα έναν top 10 χωρίς ντουζίνα ωραιοποιήσεις. όχι λόγοι, όχι δικαιολογίες — μόνο tennis. ένα backhand cross που έμοιαζε με ξιφολόγχη, σερβίς που έκλεινε γήπεδο ακόμα κι όταν δεν ήθελες, και έναν τρόπο να στέκεται πίσω από τη γραμμή τόσο σίγουρος που έκανες το λάθος να νομίσεις πως όλοι αυτοί οι παλαιοί κυρίαρχοι ήταν εκείνοι που έπρεπε να τον φοβούνται. τότε όλα έμοιαζαν τόσο εύκολα. τώρα όμως βλέπω αυτό που εσύ περιγράφεις σαν τραγωδία: έναν άνθρωπο που στήθηκε πάνω στο ίδιο σύστημα επειδή πιστεύει πως κάποια μέρα θα δούμε επιστροφή στις δάφνες εκείνης της χρονιάς. αλλά τι γίνεται όταν η δουλειά σου αποτελείται από τρεις κινήσεις κι όλοι γνωρίζουν την επόμενη; όταν κάθε σου αγώνας είναι σαν ένα ντοκιμαντέρ του national geographic όπου οι θεατές έχουν ήδη διαβάσει την περίληψη στο wiki πριν ανοίξουν την τηλεόραση; δεν λέω πως έβγαλε την ομάδα του ηλίου κάτω από τα χέρια της. όχι. ας πούμε πως εκείνος επέμενε τόσο πολύ στο δικό του στυλ που τελικά έγινε θρύλος — όχι επειδή πήρε τίτλους, αλλά επειδή έκανε τους άλλους να αναρωτιούνται "πως γίνεται αυτός εδώ να μην κάνει τίποτα διαφορετικό και όμως να συνεχίζει;" θυμάσαι τον Ροντρίγκο; εκείνον τον Αργεντινό που τον ισοπέδωσε στο Γουίμπλεντον πριν δυο χρόνια; εκείνος είχε δει το σχέδιο του Τσιτσιπά όσο δεν πάει — γνώριζε κάθε θέση, κάθε timing, κάθε backhand cross πριν καν τελειώσει η πρώτη σετ. κι όμως όταν γύρισε σπίτι του νίκησε σαν σκοτωμένος τον Φριτς στις επόμενες εβδομάδες. γιατί; επειδή άλλαξε στυλ; επειδή έκανε drillINGS που δεν έκανε ποτέ ο Στέφανος; και βέβαια η ομάδα του έχει αλλάξει προπονητές όσο συχνότερα αλλάζω smartphone επειδή κανείς δεν βρήκε τον τρόπο να τον βγάλει από το comfort zone του backcourt rally. αλλά εγώ θυμάμαι έναν άνθρωπο που πριν τέσσερα χρόνια έκανε τρία Champions Νοτς μεταξύ τους μόνο γιατί είδε μία συγκεκριμένη λύση από έναν αντίπαλο στο Roland Garros και την αγάπησε τόσο πολύ που την επέβαλε στη δική του ομάδα. όταν τον ρώτησαν τι άλλαξε μέσα του εκείνο το βράδυ, απάντησε ότι βρήκε ένα κενό στο παιχνίδι του αντιπάλου — όχι επειδή ήταν καλύτερος, αλλά επειδή εκείνος εκείνος ήταν αρκετά ανοιχτός ώστε να δεχτεί ότι μπορεί να μάθει κάτι. τώρα όμως κάπου εκεί έμεινε στάσιμος. η φήμη του έγινε το μεγαλύτερο βάρος του: όταν περίμενες να σκάσει ο επόμενος σεισμός στη ρακέτα του, εκείνος συνέχισε να στέλνει backhand cross μέχρι η μπάλα να πέσει στο φάουλ. οι αντίπαλοι τον έχουν απογυμνώσει από τον φόβο τους επειδή κατέλαβαν πως η στιγμή εκείνη δεν επανέρχεται — κι όμως εγώ θυμάμαι εκείνον τον αγώνα στο Cincinnati πριν τρεις χρόνια όταν έκανε τρία ακολούθως winners μέσα από την ίδια περιοχή επειδή εκείνος είχε βρει ένα momentum που κανείς δεν μπορούσε να προβλέψει. τρεις φορές επανέλαβε τον ίδιο τρόπο σκοτώνοντας έναν top 5 εκείνη την ημέρα. πώς το λες αυτό; δεν μιλάμε για τύχη. μιλάμε για έναν άνθρωπο που κατάλαβε ότι το σύστημα που χτίστηκε για εκείνον πριν δέκα χρόνια δεν λειτουργεί πια — κι όμως αντί να το σπάσει ολοκληρωτικά, προσπαθεί να το επισκευάσει σαν κάποιος που βλέπει το σπίτι του να γέρνει αλλά δεν έχει χρήματα για οικοδομικές εργασίες. η σταθερότητα του backhand έγινε αδυναμία όταν οι αντίπαλοι κατέλαβαν το timing τους. οι μεγάλες αποκρούσεις έγιναν ευκαιρίες επειδή εκείνος απέτυχε να αλλάξει στυλ στις μεταβάσεις. αλλά δεν ήταν η έλλειψη χαρακτήρα — ήταν η ψευδαίσθηση ενός ανθρώπου ότι μπορούσε να νικήσει τον χρόνο γράφοντας ακόμη ένα chapter σ' εκείνο το βιβλίο που κάποτε ήταν τόσο όμορφο. τώρα οι οπαδοί δεν τον περιμένουν για πρωτάθλημα. περιμένουν την επόμενη στιγμή εκεί που εκείνος τελικά θα σπάσει τον κύκλο. μέχρι τότε όμως εκείνος συνεχίζει σαν εκείνη η γυναίκα στο Βόλο — βλέποντας τα μπουκάλια να αδειάζουν ενώ γύρω της υπάρχουν όλες οι πρώτες ύλες για κάτι καινούριο. το ερώτημα δεν είναι αν μπορεί να τα βγάλει πέρα. το ερώτημα είναι αν εκείνος θέλει πραγματικά να δει τι υπάρχει έξω από τον κύκλο που στήθηκε γύρω του.

Πέντε χρόνια πάλι πάνω στην ίδια ρετσινιά. Τρεις προπονητές, τρεις διαφορετικοί τρόποι να βάλουν τάξη στην ίδια φάση. Και όμως κανείς δεν κατάφερε να του δείξει πως το backhand cross-court που κάποτε ήταν αστραπή τώρα είναι σαν το νερό από τη βρύση: ξέρεις ότι είναι εκεί, ξέρεις ότι κάνει τη δουλειά της, αλλά όταν τελειώσει δεν αφήνει τίποτα παρά μόνο γκρίζα γραμμές γύρω στο νεροχύτη. Το πρόβλημα δεν είναι η κίνηση αυτή καθαυτή. Το πρόβλημα είναι ότι όταν την έκανες πρώτη φορά υπήρχε σούπερ μπάλα εκεί—τώρα μόνο δυο μπουκάλες ξεμένουν στο ντουλάπι. Οι αντίπαλοι έχουν καταλάβει πως όταν πιέζουν πάνω στον αριστερό ώμο, εκείνος γυρίζει σαν αυτοματοποιημένος ρομποτάκιας: πέντε εκατοστά πάνω, τρεις κινήσεις αργότερα, τρίτο σετ χαμένο. Αυτό δεν είναι θέμα χαρακτήρα· είναι θέση game over. Και βέβαια θυμάμαι εκείνον τον αγώνα στο Cincinnati πριν τρία χρόνια. Τρεις winners από το ίδιο σημείο μέσα σε πέντε λεπτά—τότε νομίζαμε πως είχε βρει κάτι καινούριο. Τρεις φορές επανέλαβε το ίδιο pattern, σαν να έκλεισε στον εαυτό του μια πόρτα επειδή μέσα υπήρχε η φωτογραφία μιας προηγούμενης νίκης. Μετά τον αγώνα ρώτησαν τον αντίπαλό του πώς κατάλαβε τον κωδικό εκείνων των τριών shots. Απάντηση: «Ήξερα ακριβώς τι γίνεται επειδή τις είχε κάνει τρεις φορές πριν δέκα χρόνια». Αυτό είναι το ζήτημα—δεν πρόκειται για κακή κίνηση. Πρόκειται για ένα ολόκληρο σύστημα που γράφτηκε όταν η μπάλα ήταν ακόμα βαρύτερη, οι αντιπάλουι ακόμη έψαχναν μοτίβα στις τρίβες τους πάνω στο χώμα, και ο ίδιος βρισκόταν όσο πιο μακριά γινόταν από τις γωνίες του γηπέδου χωρίς κανείς να τον πιέζει. Τώρα οι γραμμές γύρω από τον νεροχύτη είναι πέντε φορές μεγαλύτερες και κανείς δεν ξέρει πώς να σφίξει τις βίδες. Οι ημιτελικοί των Slam δεν πέφτουν επειδή οι αντίπαλοι έγιναν τόσοι πολύ καλοί—πέφτουν επειδή εκείνος επιμένει να παίζει την ίδια παρτίδα σκάκι ενώ όλοι γύρω του έχουν αλλάξει σε σκάκι δωματίου με ιππότες που πηδούν όλοι μαζί. Την ίδια ώρα ο Αλκαράθ στήνει επιθέσεις σαν Lego—ένας τούβλο πάνω στον άλλον, νέος σχεδιασμός κάθε βδομάδα. Κι εδώ ο Στέφανος συνεχίζει σαν να ψάχνει ακόμα το κουτί των τριών backhand cross από εκείνο το κουτί των ντοκιμαντέρ του 2017. Η φήμη του έγινε το μεγαλύτερο βάρος επειδή όσοι τον θυμούνται ακόμη βλέπουν τις λάμψεις εκείνης της νύχτας στο Γουίμπλεντον σαν απολιθώματα σε μουσείο—υπάρχουν ακόμα, αλλά κανείς δεν μπορεί να ξαναζήσει εκείνο το φως. Οι υπόλοιποι έχουν γυρίσει το κεφάλι προς άλλη μεριά· εκείνος κοιτάζει ακόμη τον χάρτη που βρήκε εκείνες τις μέρες σαν οι ιδρώτες εκείνου του Ιουνίου να είχαν κάποιον τρόπο να διατηρηθούν μέχρι σήμερα. Δεν είναι θέμα κακού χαρακτήρα—είναι θέμα μιας αυτοαποκλειόμενης μηχανής που ξέρει πώς λειτουργεί, αλλά όχι πώς αλλάζει λειτουργία όταν ξεμένεις από μπαταρίες. Και οι μπαταρίες αδειάζουν αργά, σαν αυτά τα μπουκάλια στην αγορά του Βόλου.

Άνοιξα το κινητό μου σήμερα το πρωί και πρώτη εικόνα στην εφαρμογή τένις: το Στατιστικά του Ίνστας του Στέφανου με τίτλο "Πίσω από τους αριθμούς". Κάτι κάνω λάθος—δεν είναι έτσι που δουλεύει η ζωή γύρω από έναν παίκτη που κοιτάει συνέχεια έναν πίνακα αντί να στέκεται στο γήπεδο. Γιατί κάθε φορά που βλέπω αυτό το πράγμα θυμάμαι εκείνον τον φίλο μου από το πανεπιστήμιο που είχε καρφώσει πάνω στον τοίχο του δωματίου του έναν πίνακα Excel με όλα τα κοστούμια του που έπρεπε να αγοράσει "όταν βγάλει χρήματα". Δέκα χρόνια μετά ακόμα φορά τα ίδια τρία και περιμένει την επόμενη δόση της μισθολόγησης. Εδώ μιλάμε για κάτι πιο βαθύ από τους αριθμούς, πιο παλαιό από τους τρεις προπονητές, πιο τυραννικό από το backhand cross-court. Μιλάμε για μια συνθήκη που μόνο εκείνοι που έχουν ζήσει δεκαετίες γύρω από παιδιά-θαύματα μπορούν να καταλάβουν πραγματικά: όταν όλοι γύρω σου έχουν φύγει για κάτι καινούριο ενώ εσύ ακόμα περιμένεις να επανέλθει η στιγμή του 2017. Αυτός δεν χρειάζεται έναν ακόμα πίνακα με βελτιώσεις. Αυτός χρειάζεται έναν άνθρωπο που να σταθεί δίπλα του στο γήπεδο και να του πει αυτό που κανείς ποτέ δεν του έχει πει ανοιχτά: *"Ρε φίλε, το σύστημα σου είναι σαν εκείνο το κινητό σου μετά το iOS 12—δεν κάνει crash, όμως το κάθε swipe παίρνει τριπλάσιο χρόνο, οι ειδοποιήσεις σου εμφανίζονται σε ασπρόμαυρο, και στο τέλος της ημέρας καταλαβαίνεις πως αν ήσουν στην εποχή του χαρακτηρισμού "απόδοση" στη στήλη της Google Play, θα ήσουν πλέον εκτός αγοράς."* Με ποιον θα δουλέψει; Με έναν τεχνικό προπονητή που δεν βλέπει αριθμούς πάνω σε χαρτί αλλά βλέπει ανθρώπους να αγωνίζονται. Κάποιον σαν εκείνον τον Γάλλο που δούλευε με τον Αλκαράθ πριν γίνει τέρας—ένας άνθρωπος που αντί να λέγοντας *"βελτιώστε τον δεύτερο σερβίς"* έλεγε *"βγάλτε το πρώτο σας χτύπημα σαν να χτύπησα τρεις φορές στην πόρτα ενός σπιτιού που ξέρετε ότι κάποιος σας περιμένει μέσα."* Αυτός είναι ο τύπος άνθρωπου που μπορεί να σπάσει την αυτοαποκλειόμενη μηχανή. Με ποιον δεν θα δουλέψει; Με έναν άλλον "ειδικό" που φέρνει PowerPoint presentations στις προπονήσεις και λέει *"πρέπει να αυξήσουμε το PPDA σου κατά 12% ώστε να βελτιώσουμε το defensive transition"*. Στην καλύτερη περίπτωση αυτός ο άνθρωπος θα φύγει μετά τρεις μήνες κρατώντας ένα βραβείο συμμετοχής. Στην χειρότερη, ο Στέφανος θα βγει από το γήπεδο έπειτα από έναν αγώνα νικηφόρο αλλά χωρίς να έχει καταλάβει γιατί νίκησε—ακριβώς όπως συνέβαινε κάθε φορά την περίοδο 2019-2022. Γιατί το σύστημα ενός ανθρώπου δεν αλλάζει επειδή κάποιος άλλαξε το τρίτο γράμμα στο όνομά του στον κατάλογο των προπονητών. Αλλάζει όταν κάποιος μπει μέσα στη μοναξιά του γηπέδου και του δείξει πως οι τρεις κινήσεις που κάνει δεν είναι ο τρόπος να κερδίσει την επόμενη μέρα—είναι ο τρόπος να ξεχάσει πως υπήρξε κάποτε κάποιος άλλος εκείνος είχε κάνει κάτι διαφορετικό. Και μέχρι τότε; Θα συνεχίζει σαν εκείνη τη γυναίκα στο Βόλο, κοιτάζοντας μπουκάλια νερό που αδειάζουν ενώ γύρω της υπάρχουν όλες οι πρώτες ύλες για κάτι καινούριο—αλλά εκείνη δεν ξέρει πως πρέπει πρώτα να κοιτάξει το νερό όχι σαν αποτέλεσμα, μα σαν πρώτη ύλη μιας συνταγής που ακόμα περιμένει να γραφτεί.